Καθένα από τα νησιά της Επαρχίας Θήρας διαθέτει τα γενικά χαρακτηριστικά: αμμουδιές κατάμαυρες, κατακόκκινες ή κατακίτρινες, απότομες ακτές, μονοπάτια που οδηγούν στις εξοχές με τα μυρωδικά, άγρια ή ήμερα φυτά, βράχοι, λόφοι και βουνά με περίεργα σχήματα και χρώματα, μοναστήρια, εξωκκλήσια και αγροτόσπιτα, συνθέσεις λαϊκής αρχιτεκτονικής, δρόμους και καλντερίμια που οδηγούν στις μικρές πλατείες των χωριών.
Καθένα από τα νησιά, εκτός από τα γενικά, διαθέτει και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως η Ανάφη, που συνδέεται με το μύθο της Αργοναυτικής Εκστρατείας, τα ηφαιστειογενή νησιά Θήρα (Σαντορίνη) και Θηρασία με τα γεωλογικά, προϊστορικά, κλασσικά, ιστορικά, βυζαντινά και μεσαιωνικά μνημεία, η Ίος πατρίδα του Ομήρου, η Σίκινος με το μεσαιωνικό κάστρο της στο κέντρο του οικισμού, η Φολέγανδρος ονοματισμένη από τον Φολέγανδρο, γιο του Βασιλιά της Κρήτης Μίνωα και τη Χρυσοσπηλιά.
Το ηφαιστειογενές σύμπλεγμα της Σαντορίνης έχει χαρακτηριστικά, που ικανοποιούν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη. Οι γεωλογικοί σχηματισμοί (Καλντέρα, Ηφαίστεια), οι αρχαιότητες (πόλη των προϊστορικών χρόνων στο Ακρωτήρι και των κλασικών στην Αρχαία Θήρα), τα Βυζαντινά μνημεία (Βασιλική της Αγίας Ειρήνης στην Περίσσα, Παναγία Επισκοπή στη Μέσα Γωνιά), τα μεσαιωνικά οικοδομικά συμπλέγματα ή κτίσματα (Καστέλια και Γουλάδες), τα μεταβυζαντινά (μοναστήρια, εκκλησίες). Ακόμη, η κατακόκκινη και οι κατάμαυρες απέραντες παραλίες, τα πολύχρωμα κατακόρυφα βράχια, τα μονοπάτια, οι παλιές ιαματικές πηγές, η πόλη και τα χωριά με τη χαρακτηριστική εκκλησιαστική και λαϊκή αρχιτεκτονική. Τα πολυτελή ή και παραδοσιακά ξενοδοχεία και εστιατόρια, οι καφετέριες και τα μπαρ με τη μοναδική θέα, τα παραθαλάσσια καταλύματα ύπνου, εστίασης και διασκέδασης. Αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αναδεικνύουν τη Σαντορίνη ως τον πρώτο τουριστικό προορισμό στην Ευρώπη και δεύτερο στον κόσμο, αλλά και ως το πιο ρομαντικό νησί της Ελλάδας.
 

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Το νησιωτικό σύμπλεγμα της Σαντορίνης αποτελείται από τα νησιά: Θήρα, Θηρασία, Ασπρονήσι, Παλαιά και Νέα Καμένη (Ηφαίστεια) και βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο των Κυκλάδων, στο Αιγαίο Πέλαγος, 63 ναυτικά μίλια βόρεια της Κρήτης. Η επιφάνειά της Θήρας είναι 73 τ. χλμ. και ο πληθυσμός της, μοιρασμένος σε δεκατέσσερα χωριά, είναι 13.600 άτομα, σύμφωνα με την απογραφή του 2001.
 

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ανθρώπινη παρουσία στο νησί φαίνεται ότι υπήρχε από τα μέσα της τρίτης χιλιετίας προ Χριστού. Η ανασκαφή στο Ακρωτήρι βεβαιώνει ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα συνεχίστηκε μέχρι τη μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου γύρω στα 1500 π.Χ., η οποία έθαψε ολόκληρο το νησί κάτω από παχύτατα στρώματα θηραϊκής γης. Κάθε ίχνος ανθρώπινης δραστηριότητας εξαφανίστηκε από το νησί μέχρι το τέλος του 13ου αιώνα π.Χ.
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, το νησί αρχικά ονομαζόταν Στρογγύλη, από το σχήμα του και αργότερα, εξαιτίας της ομορφιάς του, ονομάστηκε Καλλίστη, όπου και εγκαταστάθηκαν Φοίνικες. Μετά από τους Φοίνικες, έφτασαν οι Λακεδαιμόνιοι και έδωσαν στο νησί το όνομα του αρχηγού τους Θήρα. Τον 9ο αιώνα π.Χ., η Θήρα γίνεται σταθμός που ενώνει την Ανατολή με τη Δύση της εποχής εκείνης και υιοθετεί το φοινικικό αλφάβητο για τη γραφή της ελληνικής γλώσσας. Γύρω στα 630 π.Χ., στα βόρεια παράλια της Αφρικής ιδρύεται η Κυρήνη, η μοναδική αποικία των Θηραίων. Τους αιώνες της Κλασσικής Εποχής στην Ελλάδα (5ος και 4ος αι. π.Χ.), η Θήρα δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο στα ελληνικά πράγματα. Τον καιρό του Πελοποννησιακού πολέμου, καθώς ήταν φυσικό, η Θήρα πήγε με το μέρος της Σπάρτης. Στα Ελληνιστικά χρόνια, η στρατηγική θέση του νησιού έκανε τη Θήρα πολύτιμη βάση για τις πολεμικές επιχειρήσεις των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο Αιγαίο.
Στην τεράστια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η Θήρα δεν είναι παρά ένα μικροσκοπικό νησί, όπου όμως ο Χριστιανισμός έφτασε νωρίς και φαίνεται πως από τον τέταρτο κιόλας αιώνα υπήρχε οργανωμένη εκκλησία. Ούτε πολιτική, ούτε ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία φαίνεται πως είχε το νησί στα Βυζαντινά χρόνια παρά το ότι ο Αλέξιος Α’ ο Κομνηνός (1081-1118) ίδρυσε το ναό της Παναγίας Επισκοπής στη Γωνιά.
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους της Τέταρτης Σταυροφορίας (1204), ιδρύθηκε το Δουκάτο της Νάξου και η Θήρα έγινε η έδρα για τη μία από τις τέσσερις λατινικές επισκοπές του Δουκάτου. Το όνομα Σαντορίνη το πήρε τότε από τους Σταυροφόρους, κατ’ άλλους από την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης (Santa Irini), που βρίσκεται στην Περίσσα, και κατ’ άλλους από την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης που βρίσκεται στη Ρίβα της Θηρασιάς. Στα χρόνια της Φραγκοκρατίας (1207 - 1579), παρά το ότι η Σαντορίνη γνώρισε την ανάπτυξη της βαμβακοκαλλιέργειας και της αμπελουργίας, το νησί υπέφερε τόσο από τις πειρατικές επιδρομές, όσο και από τους ανταγωνισμούς ανάμεσα στους τοπικούς Λατίνους δυνάστες ή ανάμεσα στο Δούκα και το Σουλτάνο.
Η τουρκική κατάκτηση (1579 - 1821) συντέλεσε στην καταστολή της πειρατείας και στην ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου. Οι Σαντορινιοί δημιούργησαν στενές σχέσεις με τα μεγάλα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου (Αλεξάνδρεια, Κωνσταντινούπολη, Οδησσό), όπου και ίδρυσαν σημαντικές παροικίες. Το 1821, η Σαντορίνη συμμετείχε με τα πλοία της στον απελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Τούρκων και το 1830 εντάχθηκε στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, ανθούν η ναυτιλία, η κλωστοϋφαντουργία, η επεξεργασία τομάτας και η οινοποιία. Το πέρασμα όμως, από τα ιστιοφόρα στα ατμοκίνητα πλοία και η μεταφορά των εργοστασίων του νησιού στην ηπειρωτική Ελλάδα, έπληξαν την οικονομία του νησιού. Μετά το σεισμό του 1956, ο πληθυσμός μειώθηκε πολύ και υπήρξε οικονομική καταστροφή. Ο τουρισμός που άρχισε στο τέλος της δεκαετίας του ’70 έφερε και την οικονομική ανάκαμψη στο νησί.
 

Η προϊστορική πόλη του Ακρωτηρίου

(Από τον καθηγητή Χρίστο Ντούμα, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Ανασκαφών Ακρωτηρίου)

Χάρη στη διάνοιξη βαθιών σκαμμάτων για τη θεμελίωση των στύλων για το νέο στέγαστρο, σήμερα είμαστε σε θέση να σκιαγραφήσουμε την ιστορία του προϊστορικού οικισμού στη νότια παραλία του νησιού. Ιδρυμένο κατά τη νεολιθική περίοδο (μέσα της 5ης χιλιετίας π.Χ.), το μικρό νεολιθικό χωριό παρακολούθησε την εξέλιξη του κυκλαδικού πολιτισμού της 3ης χιλιετίας π.Χ. (Πρωτοκυκλαδική περίοδος) και χάρη στην στρατηγικής σημασίας γεωγραφική θέση του, αναπτύχθηκε στο κοσμοπολίτικο εμπορικό λιμάνι, του οποίου τα επιβλητικά ερείπια θαυμάζει σήμερα ο επισκέπτης.
Κατά τη Μεσoκυκλαδική περίοδο (2000-1650 π.Χ.), η πόλη του Ακρωτηρίου διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη διακίνηση αγαθών και στην ανάπτυξη μεταλλουργικών δραστηριοτήτων που την έφεραν στην πρωτοπορία των εξελίξεων όχι μόνο στο Αιγαίο αλλά και στη Μεσόγειο γενικότερα. Ο υλικός πλούτος, που οι δραστηριότητες αυτές απέφεραν, επέτρεψε στους κατοίκους της πόλης όχι μόνο να επιβιώνουν μετά από κάθε μεγάλη σεισμική καταστροφή αλλά και να την ανοικοδομούν και να την στολίζουν με όλο και πιο επιβλητικά οικοδομήματα. Αψευδείς μάρτυρες αυτής της συνεχούς ανάπτυξης είναι και τα μοναδικά έργα τέχνης που σώθηκαν κάτω από τα ερείπια κάθε καταστροφής. Οι καλλιτεχνικές δημιουργίες που εκδηλώνονται με την πολυχρωμία, τις εικονιστικές παραστάσεις και τις αφηγηματικές σκηνές στην αγγειογραφία της Μεσοκυκλαδικής περιόδου αποτελούν προβαθμίδες της μεγάλης ζωγραφικής, που θα κοσμήσει με τοιχογραφίες τα κτήρια της επόμενης και τελευταίας φάσης (Υστεροκυκλαδικής 1) στη ζωή της πόλης. Η τεράστια έκρηξη του ηφαιστείου περί τα μέσα του 17ου αι. π.Χ., μαζί με τις όποιες επιπτώσεις της στα πράγματα της Μεσογείου, έκοψε απότομα το νήμα της ζωής των Θηραίων θάβοντας ολόκληρο το νησί τους κάτω από παχιά στρώματα ηφαιστειακών αποθέσεων. Ωστόσο, χάρη στην έκρηξη αυτή διατηρήθηκε το τελικό στιγμιότυπο από την εξελικτική πορεία τεσσάρων χιλιάδων χρόνων ενός μοναδικού πολιτισμού.
Στοιχείο, που πέρα από κάθε τι άλλο αποκαλύπτει τον φιλελεύθερο χαρακτήρα και την «αστική», κατά κάποιο τρόπο, νοοτροπία της κοινωνίας του Ακρωτηρίου, είναι η μεγάλη χρήση και διάδοση της τέχνης. Ούτε ένα από τα κτήρια που έχουν ως τώρα αποκαλυφθεί δε βρέθηκε χωρίς να διαθέτει τουλάχιστον ένα δωμάτιο διακοσμημένο με τοιχογραφίες. Είναι σαν η νέα πόλη να είχε μετατραπεί σε ένα τεράστιο εργαστήριο, όπου πάτρωνες και καλλιτέχνες αμίλλονταν πώς να αναδείξουν καλύτερα την κοινωνική τους θέση οι μεν, το καλλιτεχνικό τους ταλέντο οι δε. Ως άμιλλα δε μεταξύ των πολυταξιδεμένων και κοσμογυρισμένων ναυτικών του Ακρωτηρίου θα μπορούσε να ερμηνευθεί και η μεγάλη ποικιλία θεμάτων, κυρίως εκείνων που απεικονίζουν τοπία εξωτικά με ζώα και φυτά άγνωστα στο περιβάλλον του Αιγαίου. Παρόμοια άμιλλα δε φαίνεται να είχε προηγούμενο σε ολόκληρη την περιοχή του Αιγαίου.
Ωστόσο, η πόλη του Ακρωτηρίου είχε εξελιχθεί σε ένα κοσμοπολίτικο εμπορικό λιμάνι, καθώς μαρτυρούν τα εξωτικά αντικείμενα που αναδύονται μέσα από τα ερείπιά της. Οι πλούσιοι πολυταξιδεμένοι ναυτικοί της αμίλλονταν να διακοσμήσουν τα σπίτια τους με τοιχογραφίες που με τα θέματά τους διατράνωναν ακριβώς αυτή τους την ιδιότητα. Τα εξωτικά τοπία με πανίδα και χλωρίδα άγνωστη στο Αιγαίο προκαλούσαν τον θαυμασμό στους τεχνίτες και τους χειρώνακτες της γης ενώ ταυτόχρονα ανέβαζαν το κύρος αυτών που συνέβαλλαν στον πλούτο της πόλης, των εμπόρων και των ναυτικών. Ο πλούτος όμως, αυτός μετέτρεψε σταδιακά και τον χαρακτήρα των κατοίκων της πόλης. Ο αρχαιολόγος που αναδιφά τα ερείπια της πόλης έχει έντονη την αίσθηση ότι διαβάζει την ιστορία μιας καταναλωτικής κοινωνίας.
 

Η πόλη της Αρχαίας Θήρας

(Από τη Μάγια Ευσταθίου, Αρχαιολόγος στην ΚΑ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού)

Όταν στις αρχές του 8ου αιώνα π.Χ. έφθασαν στο νησί Δωριείς άποικοι, πιθανώς Σπαρτιάτες, με αρχηγό το Θήρα, ίδρυσαν την ομώνυμη του οικιστή πόλη τους στην απόκρημνη, φυσικά οχυρωμένη κορυφή του Μέσα Βουνού, ενός λόφου (385 μ.) που ανήκει στον προηφαιστειακό πυρήνα του νησιού και δεσπόζει στο νοτιοανατολικό του άκρο. Λιθόστρωτοι δρόμοι στις πλαγιές της Σελλάδας, του διάσελου που ενώνει το λόφο με τον ορεινό όγκο του Προφήτη Ηλία στα ΒΔ, συνέδεαν την πόλη με τις παράκτιες περιοχές στους πρόποδες του Μέσα Βουνού, όπου ιδρύθηκαν τα επίνειά της, η Οία στα βόρεια (Καμάρι) και η Ελευσίς στα νότια (Περίσσα). Σήμερα, πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο, προσφέρει και πάλι η Σελλάδα (αμαξιτός δρόμος από το Καμάρι – μονοπάτια).
Η πόλη κατοικήθηκε για περισσότερο από χίλια χρόνια και ήταν το διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της πόλης – κράτους της Θήρας, που περιελάμβανε έξι ακόμα οικισμούς. Ιδιαίτερη οικοδομική ανάπτυξη γνώρισε στους ελληνιστικούς χρόνους εποχή που η Θήρα αποτέλεσε εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης στο Αιγαίο, κτήση των βασιλέων της Αιγύπτου, Πτολεμαίων. Από τον 3ο αι. μ.Χ., εγκαταλείπεται σταδιακά και στα παλαιοχριστιανικά χρόνια δε βρίσκεται πια σε ακμή, εξακολουθεί όμως, να κατοικείται, και τον 8ο αι. μ.Χ., προσφέρει καταφύγιο από τις αραβικές επιδρομές στους κατοίκους των επινείων, που κτίζουν, ανάμεσα στα ερειπωμένα πια κτήριά της, πρόχειρα καταλύματα με οικοδομικό υλικό από τα αρχαία κτήρια.
Αν και η συνεχής κατοίκηση κατέστρεψε τα περισσότερα κατάλοιπα των πρώιμων περιόδων, η πόλη, ανασκαμμένη σε μεγάλη έκταση από γερμανούς επιστήμονες υπό τη διεύθυνση του Hiller von Gaertringen (1896-1902), δίνει μία ολοκληρωμένη εικόνα της μορφής και οργάνωσής της στους ελληνιστικούς – ρωμαϊκούς χρόνους, ενώ το πλήθος των επιγραφών και κινητών ευρημάτων που αποκαλύφθηκαν σε αυτήν και τα νεκροταφεία της –πολλά εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο στα Φηρά– αποτελούν την κύρια πηγή πληροφοριών για την ιστορία του νησιού στην αρχαιότητα.
Κτισμένη επάνω από την υψομετρική γραμμή των 320 μ., με κεντρικό άξονα ένα δρόμο που τη διατρέχει κατά το μήκος της (Β/ΒΔ-ΝΑ), η πόλη καταλαμβάνει την επιμήκη ράχη του λόφου. Ο πυρήνας της αναπτύσσεται σε διαδοχικά άνδηρα στην ομαλότερη ανατολική πλαγιά, ενώ τα άκρα και οι απόκρημνες παρυφές της ράχης φιλοξενούν κυρίως τόπους λατρείας. Την προσπάθεια των κατοίκων να δαμάσουν το επικλινές και βραχώδες του εδάφους φανερώνει η κατασκευή αλλεπάλληλων ισχυρών αναλημμάτων και η συχνή χρήση του προσφερόμενου βράχου, ενώ το πλήθος των υπόγειων υδατοδεξαμενών μαρτυρεί τη λύση στην οποία προσέφυγαν για την εξασφάλιση νερού.
Δημόσια κτήρια, αγορές, καταστήματα, θέατρο, λουτρά, συνοικίες με ιδιωτικές κατοικίες, ναοί, ιερά και ένα άρτιο οδικό δίκτυο με αποχετευτικό σύστημα συνθέτουν την εικόνα της πόλης, στην οποία επικρατούν οι λιτές αρχιτεκτονικές μορφές. Σημαντικότερος τόπος λατρείας, η «Αγορά των Θεών» στο νότιο άκρο, όπου δεσπόζει το ιερό του Απόλλωνα Καρνείου, του Θεού των Δωριέων που κυριαρχούσε στη θρησκευτική ζωή της Θήρας, και πολυάριθμες επιγραφές στους βράχους διασώζουν τα αρχαιότερα δείγματα του ελληνικού αλφαβήτου στο Αιγαίο.
Η σπουδαιότητα του αρχαιολογικού χώρου και η εγκατάλειψή του επί δεκαετίες ελλείψει πιστώσεων οδήγησαν την ΚΑ΄ Εφορεία Προϊστορικών – Κλασικών Αρχαιοτήτων στο σχεδιασμό του έργου «Διαμόρφωση – Ανάδειξη Αρχαιολογικού Χώρου Αρχαίας Θήρας», το οποίο εντάχθηκε στο ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου 2000 – 2006 και συγχρηματοδοτείται κατά 75% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 25% από το Ελληνικό Δημόσιο. Έχοντας επιτελέσει ήδη τους στόχους του στους τομείς ανάδειξης – προστασίας των μνημείων, διαμόρφωσης – οργάνωσης του χώρου και ενημέρωσης των επισκεπτών, το έργο έχει ως κύριο αντικείμενό του την οργάνωση της περιοχής εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, με την εξασφάλιση υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
Ο επισκέπτης, περιδιαβαίνοντας τους λιθόστρωτους δρόμους της αρχαίας πόλης, ανάμεσα σε κτήρια που συχνά διατηρούνται σε μεγάλο ύψος, μπορεί να κατανοήσει τη μορφή και οργάνωσή της, να γνωρίσει τα μνημεία της και να αφουγκρασθεί τη ζωή των κατοίκων της, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα μία μοναδική θέα στο Αιγαίο.
 

Ζωντανή η παράδοση στη Σαντορίνη

Ο επισκέπτης της Σαντορίνης διαπιστώνει με ευχάριστη έκπληξη ότι η παράδοση στη Σαντορίνη διατηρείται και σήμερα στις μικρές κοινωνίες των χωριών.
Τα «αγιομνήσια», τα θρησκευτικά δηλαδή πανηγύρια, οι γάμοι με τα παραδοσιακά έθιμα και τα τοπικά μουσικά όργανα, που συνοδεύουν τα δρώμενα της γαμήλιας τελετής, τα τοπικά φαγητά, όπως φάβα, τοματοκεφτέδες κ.ά., τα γλυκά μελιτίνια (πασχαλινά γλυκίσματα) και το κουφέτο (γλυκό του γάμου) κ.ά., τα ζώα που χρησιμοποιούνται ακόμη στις γεωργικές εργασίες π.χ. ζευγάρισμα, αλώνισμα και σαν μεταφορικά μέσα, τα σπίτια, που είναι στολισμένα με παλιά έπιπλα και σκεύη και διακοσμημένα με χειροποίητα παλιά κεντήματα και παλιές ζωγραφιές και φωτογραφίες, οι κάναβες όπου πατιούνται τα σταφύλια και παράγεται το κρασί από τους ίδιους τους παραγωγούς – αμπελουργούς, όλα αυτά είναι μερικά στοιχεία της ζωντανής παράδοσης στη Σαντορίνη.
Αυτά και άλλα έθιμα της ζωντανής παράδοσης πρέπει να επιδιώξει να γνωρίσει και να «ζήσει» ο επισκέπτης, για να ολοκληρώσει τη γνωριμία του με τον παράξενο αυτό ηφαιστειογέννητο τόπο και τους κατοίκους του.

Τα παραδοσιακά χωριά της Σαντορίνης

Φηρά
Τα Φηρά είναι η πρωτεύουσα του νησιού, χτισμένα στην άκρη της Καλντέρας, μεταξύ θάλασσας και ουρανού. Η δυτική πλευρά των Φηρών προς την Καλντέρα εξακολουθεί να διατηρεί το ξεχωριστό χρώμα και την ομορφιά της παρά την έντονη τουριστική εκμετάλλευση, τα δεκάδες κλαμπ, μπαρ και εμπορικά καταστήματα. Οι δρόμοι είναι πετρόστρωτοι και μπορείτε να τους περιτριγυρίσετε μόνο περπατώντας. Τα απογεύματα στα Φηρά είναι η ιδανική ώρα για ήρεμο περίπατο και για απόλαυση κάθε γραφικής γωνιάς του οικισμού, από τα Κάτω Φηρά και το εκκλησάκι του Αγίου Μηνά μέχρι την ορθόδοξη Μητρόπολη της Υπαπαντής, το Μουσείο Προϊστορικής Θήρας και το Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο και από τα βόρεια Φηρά, όπου βρίσκεται η καθολική συνοικία και η Μητρόπολη του Αγ. Ιωάννη του Βαπτιστή, μέχρι το Μέγαρο Γκύζη.
Το κεντρικό καλντερίμι των βορείων Φηρών ξετυλίγεται κατά μήκος του φρυδιού της Καλντέρας και περνώντας μέσα από το Φηροστεφάνι και το Ημεροβίγλι καταλήγει στη βόρεια άκρη του νησιού, στην Οία. Από τα βόρεια Φηρά ξεκινά και το τελεφερίκ που θα σας μεταφέρει στον όρμο των Φηρών (παλιό λιμάνι), απ’ όπου ξεκινούν τα καΐκια για εκδρομές στο ηφαίστειο, και στη Θηρασιά. Για την επιστροφή σας στο κέντρο των Φηρών, έχετε να επιλέξετε ανάμεσα στο τελεφερίκ και στα γαϊδουράκια ή οι πιο τολμηροί να ανέβετε με τα πόδια τους φιδίσιους ανηφορικούς δρόμους από τα σκαλοπάτια.
Στα Φηρά θα βρείτε τράπεζες, ταχυδρομείο, κέντρο υγείας, φαρμακεία, κέντρα διασκέδασης, σούπερ μάρκετ, ζαχαροπλαστεία, εμπορικά καταστήματα καθώς επίσης, και ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες, μεζεδοπωλεία και εστιατόρια για κάθε γούστο και κάθε πορτοφόλι. Φροντίστε να περάσετε μία βόλτα από το Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο, όπου συχνά διοργανώνονται εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας, καθώς και πολύ ενδιαφέρουσες ομιλίες και συνέδρια. Το Μέγαρο Γκύζη αποτελεί επίσης, έναν πολιτιστικό χώρο με μεγάλο παρελθόν, που φιλοξενεί πολύ ενδιαφέρουσες εκθέσεις, ομιλίες και μουσικές εκδηλώσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Φηροστεφάνι
Το Φηροστεφάνι είναι η συνέχεια των Φηρών στο 1,5 χλμ. από τον κεντρικό δρόμο πηγαίνοντας προς Βορρά. Η θέα από εκεί είναι εξίσου μαγευτική, αλλά το περιβάλλον σαφώς πιο ήσυχο από τα Φηρά. Αποτελεί ιδανική επιλογή για όσους θέλουν να είναι κοντά στην έντονη και κοσμική ζωή του νησιού, αλλά όχι μέσα σε αυτή. Η απόσταση που χωρίζει το Φηροστεφάνι από τα Φηρά δεν είναι παραπάνω από 10 λεπτά περπάτημα. Ωστόσο, θα βρείτε μέρη για φαγητό και για ποτό, τα πιο πολλά με θέα την Καλντέρα. Ανεβαίνοντας το δρόμο που περνάει μπροστά από το τελεφερίκ, θα δείτε ένα νεοκλασικό κτίριο με έντονο κόκκινο χρώμα. Πρόκειται για το Συνεδριακό Κέντρο Πέτρου Μ. Νομικού, όπου φιλοξενούνται τα περισσότερα διεθνή επιστημονικά συνέδρια που πραγματοποιούνται στο νησί και αρκετές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Εκεί θα συναντήσετε και την έκθεση των πιστών αντιγράφων των τοιχογραφιών που βρέθηκαν στον αρχαίο οικισμό του Ακρωτηρίου, σε φυσικό μέγεθος. Ο χώρος του Κέντρου θα σας εντυπωσιάσει και η θέα θα σας μαγέψει, γι’ αυτό προτείνουμε να τον επισκεφθείτε απογευματάκι για να ζήσετε άλλο ένα ηλιοβασίλεμα από ψηλά.
Ημεροβίγλι
Το Ημεροβίγλι ή αλλιώς το «μπαλκόνι της Σαντορίνης» είναι ο επόμενος σταθμός στο φρύδι της Καλντέρας μετά το Φηροστεφάνι και πριν την Οία. Με το σεισμό του 1956 καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος του και οι περισσότεροι κάτοικοι ή έχτισαν σπίτια εκτός Καλντέρας ή μετακόμισαν στην Αθήνα. Απέχει μόλις 3 χλμ. από τα Φηρά. Έχει πιο έντονη τουριστική ανάπτυξη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, οπότε άρχισε να αναδεικνύεται ως ιδανικός τόπος διαμονής για ερωτευμένα ζευγάρια. Υπάρχει πληθώρα καταλυμάτων παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με θέα το απέραντο γαλάζιο και πισίνες στο χείλος του γκρεμού. Στα μπαλκόνια τους, πολύ συχνά γίνονται τελετές πολιτικών γάμων ή ανανεώσεων όρκων πάντα με θέα το ρομαντικό ταξιδιάρικο ηλιοβασίλεμα. Δεν προσφέρει νυχτερινή διασκέδαση και υπάρχουν μόνο λίγοι χώροι εστίασης και καταστήματα, αλλά τι σημασία έχει; Τα Φηρά απέχουν μόλις πέντε λεπτά με το αυτοκίνητο.
Η εκπληκτική θέα σε συνδυασμό με την ηρεμία που έχει καταφέρει να διατηρήσει το Ημεροβίγλι, συνθέτουν μία απόλυτα ρομαντική ατμόσφαιρα. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Παναγίας της Μαλτέζας με το παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο της και το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Το ηλιοβασίλεμα από το Ημεροβίγλι συναγωνίζεται αυτό της Οίας, αφού την ώρα που πέφτει ο ήλιος, αναδύονται τα γύρω νησιά: Ίος, Σίκινος, Φολέγανδρος.
Κοντοχώρι
Παίρνοντας τον κάτω δρόμο των Φηρών προς τα βόρεια θα οδηγηθείτε στο Κοντοχώρι. Εκεί θα επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο Εμμανουήλ Λιγνού, όπου θα δείτε να ζωντανεύουν εικόνες από τη Σαντορίνη του χθες. Κάντε μία βόλτα στους προσεγμένους χώρους και θαυμάστε το μεράκι του ιδιοκτήτη. Στο δεύτερο όροφο, φιλοξενούνται πίνακες ζωγραφικής και διάφορες εκθέσεις με κεντρικό θέμα τη Σαντορίνη.
Εκεί κοντά βρίσκεται και θερινός κινηματογράφος. Κάντε μια βόλτα στα σοκάκια και θαυμάστε τη λαϊκή αρχιτεκτονική και τις εκκλησίες, όπως την Παναγιά του Λαγκαδιού. Στην περιοχή υπάρχουν πολλές συκιές, φραγκοσυκιές και φιστικιές και θα χάσετε αν δε δοκιμάσετε τους καρπούς τους. Ιδιαίτερα τα φραγκόσυκα, αλλά με προσοχή στα αγκάθια! Είναι ένας ήσυχος παραδοσιακός οικισμός με θέα στην ανατολική πλευρά του νησιού και η πλατεία των Φηρών δεν απέχει περισσότερο από δέκα λεπτά με τα πόδια.
Βουρβούλος
Ο οικισμός του Βουρβούλου απέχει περίπου 4 χλμ. από τα Φηρά, με κατεύθυνση προς τις βόρειες παραλίες του νησιού. Οι ασχολίες των μόνιμων κατοίκων μοιράζονται μεταξύ γεωργίας και άλλων δραστηριοτήτων, αφού πλέον ελάχιστοι παραμένουν πιστοί αγρότες. Ο Βουρβούλος είναι χτισμένος αμφιθεατρικά με θέα προς τον κάμπο της βορειοανατολικής πλευράς του νησιού, την παραλία του Κολούμπου και το Πορί. Η πρόσβαση στον Άνω Βουρβούλο γίνεται από το δρόμο που κατεβαίνει από το Ημεροβίγλι, στο σταυροδρόμι για την Οία. Πρόκειται για ασφαλτοστρωμένο δρόμο με έντονη κλίση, αλλά πανοραμική θέα προς τον κάμπο με τα αμπέλια. Στον Κάτω Βουρβούλο, θα συναντήσετε την κεντρική πλατεία με την επιβλητική εκκλησία του Αγίου Ευστρατίου, με μεγάλο πανηγύρι στις 13 Δεκεμβρίου και το μνημείο των πεσόντων από την περίοδο της γερμανικής κατοχής. Άλλη μια εκκλησία που αξίζει να δείτε είναι εκείνη του Αγίου Παντελεήμονα.
Καρτεράδος
Ο κάτω δρόμος των Φηρών προς τα νότια οδηγεί μετά από 2 περίπου χλμ. στον Καρτεράδο. Πρόκειται για έναν οικισμό χτισμένο σε μια ρεματιά και στην κεντρική πλατεία βρίσκεται ο παραδοσιακός μύλος και το μνημείο των πεσόντων από την κατοχή. Αφήστε το αυτοκίνητό σας εκεί και ετοιμαστείτε για μία σύντομη περιήγηση στον παραδοσιακό οικισμό που ξεκινάει από «τα σκαλιά του Γαλαίου», όπως λένε οι ντόπιοι και βρίσκονται αριστερά σας στη στροφή του δρόμου. Το θέαμα θα σας εκπλήξει... Θα συναντήσετε παραδοσιακά υπόσκαφα κτίσματα, καπετανόσπιτα και γραφικά καλντερίμια που μετά βίας διακρίνονται από τον κεντρικό δρόμο, αφού είναι κατασκευασμένα στην κοίτη του ρέματος. Δεν υπάρχουν πολλά αξιοθέατα, αλλά αξίζει να δείτε την εκκλησία της Ανάληψης και να παραβρεθείτε στο πανηγύρι της σαράντα μέρες μετά το Πάσχα. Επίσης, αν είστε στο νησί Δεκαπενταύγουστο πηγαίνετε και στο πανηγύρι της Παναγιάς της Κόκκινης, που ονομάστηκε έτσι γιατί την έχτισαν με κόκκινο κρασί αντί για νερό. Στην περιοχή θα βρείτε αστυνομικό τμήμα, φούρνους, καφετέριες, ζαχαροπλαστεία, ταβέρνες, σουπερμάρκετ και εμπορικά καταστήματα, αρκετά από τα οποία παραμένουν ανοικτά και το χειμώνα.
Μεσσαριά
Η Μεσσαριά βρίσκεται σε κομβικό σημείο της Σαντορίνης και σε κοντινή απόσταση από τα Φηρά (4 χλμ.), το λιμάνι του Αθηνιού και τις παραλίες του νότιου και νοτιοανατολικού τμήματος του νησιού. Το καινούριο τμήμα του χωριού έχει ιδιαίτερη ζωντάνια και εμπορική δραστηριότητα, ενώ μια βόλτα στον παραδοσιακό οικισμό θα σας γυρίσει πίσω στο χρόνο, την εποχή που η Μεσσαριά ήταν το κέντρο της βιομηχανικής ανάπτυξης του νησιού. Θα συναντήσετε τα ερείπια των επιβλητικών εγκαταστάσεων του πλεκτηρίου Μαρκεζίνη και των αρχοντικών Σαλίβερου και Μαρκεζίνη, υπόσκαφα θολωτά σπίτια, γραφικά καλντερίμια, πολλές εκκλησίες και το αναστηλωμένο Αρχοντικό Αργυρού που δηλώνει την αίγλη της εποχής του. Οι πιο χαρακτηριστικές εκκλησίες είναι ο Άγιος Δημήτριος και η Αγία Ειρήνη, με μεγάλα πανηγύρια στις 26 Οκτωβρίου και 5 Μαΐου αντίστοιχα. Η Μεσσαριά έχει ζωή και καταστήματα ανοικτά όλο το χρόνο, αφού οι μόνιμοι κάτοικοι ξεπερνούν τους 700.
Βόθωνας
Μετά τη Μεσσαριά ακολουθεί ο Βόθωνας. Αξίζει να τον επισκεφθείτε και να θαυμάσετε την πολύ διαφορετική λαϊκή αρχιτεκτονική του, με υπόσκαφα κτίσματα μέσα στην ηφαιστειακή γη μιας χαράδρας σημαντικού μήκους, τα οποία εκτός από το χαμηλό κόστος κατασκευής, προσέφεραν και κάλυψη από τους ανέμους και τους πειρατές. Αποχωριστείτε το αυτοκίνητό σας για λίγο και διασχίστε τον ποταμό, το παραδοσιακό δρομάκι στην κοίτη της ρεματιάς, αναζητώντας ψηλά στο βράχο την Παναγιά την Τρύπα. Πρόκειται για σημαντική εκκλησία για τους ντόπιους, με μεγάλο πανηγύρι στις 2 Φεβρουαρίου.
Μονόλιθος
Ο Μονόλιθος βρίσκεται πίσω από το αεροδρόμιο του νησιού και απέχει 9 χλμ. από τα Φηρά. Έχει μεγάλου μήκους οργανωμένη παραλία, με ψιλή μαύρη άμμο, ιδιαίτερα ρηχά νερά, ναυαγοσώστη και παιδική χαρά. Τα νερά βαθαίνουν σταδιακά, απλά θα πρέπει να περπατήσετε πολύ μέχρι να βρείτε το σημείο που είναι άπατα. Συνήθως έχει κόσμο, μιας και είναι η κοντινότερη παραλία με συγκοινωνιακή πρόσβαση από τα Φηρά, αλλά υπάρχει αρκετός χώρος για όλους. Αν προτιμάτε τα ομαδικά παιχνίδια όπως το βόλεϊ, το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ, είστε στο κατάλληλο μέρος μιας και υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι πάνω στην αμμουδιά. Στην παραλία θα βρείτε beach bar, ενώ κατά μήκος του δρόμου υπάρχουν αρκετές ταβέρνες με φρέσκο ψάρι και νόστιμη τοπική κουζίνα. Στο Μονόλιθο, βρίσκεται το μοναδικό εργοστάσιο ντομάτας που λειτουργεί σήμερα και ανήκει στην Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων. Επίσης, κοντά στην παραλία του Μονόλιθου θα δείτε και το οινοποιείο της Γαίας Οινοποιητικής.
Έξω Γωνιά – Μέσα Γωνιά
Η Έξω Γωνιά είναι ένα μικρό, ήσυχο και παραδοσιακό χωριό χωρίς τουριστική υποδομή, χτισμένο στην πίσω μεριά του Πύργου και σε απόσταση 12 χλμ. από τα Φηρά. Επισκεφθείτε τη και περπατήστε στα λιθόστρωτα καλντερίμια της. Χαζέψτε τα νεοκλασικά αρχοντικά και περισσότερα από δέκα ερειπωμένα οινοποιεία, που πριν το σεισμό έσφυζαν από ζωή. Οι περισσότεροι από τους μόνιμους κατοίκους της είναι αγρότες. Στην περιοχή υπάρχουν λίγα εμπορικά μαγαζιά στον κεντρικό δρόμο προς Καμάρι καθώς, και δύο -τρεις ταβέρνες – μεζεδοπωλεία. Στον οικισμό ανήκει η παραλία Αβίς, η οποία ονομάστηκε έτσι από το παλιό εργοστάσιο επεξεργασίας τομάτας Α.Β.Ι.Σ. που κατεδαφίστηκε πρόσφατα. Στον κεντρικό δρόμο θα συναντήσετε και ταμπέλες για τον ιππικό όμιλο, για μια ξεχωριστή εμπειρία. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το εικαστικό κέντρο του Αντώνη Αργυρού «Art Space» όπου προβάλλονται εξαιρετικά έργα τέχνης στον αναπαλαιωμένο μουσειακό χώρο, που από το 1830 λειτουργούσε ως οινοποιείο, αποστακτήριο ρακής και διέθετε τις πρώτες εγκαταστάσεις επεξεργασίας τομάτας. Στην Έξω Γωνιά θα βρείτε επίσης, το οινοποιείο «Σαν...τωρινή».
Κατευθυνθείτε προς τη Μέσα Γωνιά (7,5 χλμ. από τα Φηρά), που υπήρξε σημαντικό κέντρο παραγωγής κρασιού. Ακολουθήστε τις ταμπέλες από τον κεντρικό δρόμο προς Καμάρι και στρίψτε δεξιά. Η πρώτη σας στάση είναι σε ένα από τα παλαιότερα οινοποιεία του νησιού, το οινοποιείο του Γιάννη Ρούσσου που λειτουργεί από το 1836. Δοκιμάστε τις φημισμένες τοπικές ποικιλίες στην παραδοσιακή όμορφη αυλή του, κάτω από την παχιά σκιά των δέντρων. Λίγο παραπάνω βρίσκεται ένα ακόμη παλιό οινοποιείο, του Γιάννη Αργυρού που χρονολογείται από το 1903. Περιηγηθείτε στις κάναβες, αδράξτε την ευκαιρία να συζητήστε με τον οινοποιό και μη ξεχάσετε να δοκιμάσετε το ξακουστό Vinsanto που παράγει. Αποχωριστείτε το αυτοκίνητό σας για λίγο και περπατήστε προς τον παραδοσιακό οικισμό της Μέσα Γωνιάς. Όσο πιο βαθιά προχωράτε, τόσο πιο αντιφατικό γίνεται το τοπίο, μεταξύ εικόνων εγκατάλειψης και πολιτισμού. Πανέμορφες γραφικές εκκλησιές και λιγοστές παραδοσιακές κατοικίες, ανάμεσα σε χαλάσματα που άφησε πίσω ο εγκέλαδος και λουλουδιασμένα καλντερίμια που δίνουν πνοή με τα μεθυστικά τους αρώματα στα φαντάσματα του παρελθόντος. Αφήστε το τοπίο να σας ταξιδέψει σε εποχές που το νησί ήταν ανέγγιχτο από την τουριστική παρέμβαση. Όσο πιο ψηλά ανεβείτε, τόσο πιο όμορφη είναι η θέα προς το χωριό, το Μέσα Βουνό και την ακτογραμμή, ιδιαίτερα κατά το σούρουπο. Επιστρέψτε στο αυτοκίνητό σας και ακολουθήστε το δρόμο για την βυζαντινή εκκλησία «Παναγία Επισκοπή», που βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό. Είναι χτισμένη στα τέλη του 11ου αιώνα από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α’ Κομνηνό και αποτελεί σημαντικό βυζαντινό μνημείο του νησιού. Στο ειδικό προσκυνητάρι της είναι τοποθετημένη η εικόνα της Παναγιάς της Γλυκοφιλούσας, μία από τις τρεις σπάνιες φορητές βυζαντινές εικόνες στον κόσμο. Η «Παναγία Επισκοπή» είναι από τις λίγες εκκλησίες με κεραμίδια και προσφέρει μοναδική θέα προς την ανατολική πλευρά του νησιού. Ο συνδυασμός του τοπίου, της ησυχίας και της διάσπαρτης μυρωδιάς βασιλικού στο χώρο, σίγουρα θα σας γαληνέψουν. Αν βρεθείτε στο νησί Δεκαπενταύγουστο, φροντίστε να πάτε στο πανηγύρι της.

Πύργος
Το χωριό Πύργος βρίσκεται στην ενδοχώρα του νησιού, 7,5 χλμ. από τα Φηρά, χτισμένο ψηλά στο λόφο και έχει διακριτική αλλά δυναμική παρουσία στον τουριστικό χάρτη. Μιας και λέγεται ότι ο αμπελώνας του Πύργου είναι ο πιο ποιοτικός, κάντε μια στάση στο οινοποιείο Santo Wines, για να δοκιμάσετε τοπικά κρασιά και να απολαύσετε τη μαγευτική θέα προς το ηφαίστειο και το υπόλοιπο νησί. Συνεχίστε μέχρι την πλατεία του χωριού για να αφήσετε το αυτοκίνητό σας στον ειδικό χώρο στάθμευσης και να ανηφορίσετε στα γραφικά καλντερίμια του οικισμού, ο οποίος ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο το 1995. Η ανάβαση ίσως φανεί κοπιαστική, αλλά η απεριόριστη θέα προς τα Φηρά, την Οία και τον κάμπο της Μεσσαριάς θα υποκλιθεί στα πόδια σας και θα σας χαρίσει άλλο ένα μοναδικό ηλιοβασίλεμα, αν βρεθείτε εκεί την κατάλληλη ώρα.
Ο Πύργος έχει διατηρήσει τη φυσιογνωμία του και δεν έχει υποστεί αλλοιώσεις. Η περιήγηση στα στενά του θα σας αποκαλύψει ενδιαφέροντα στοιχεία λαϊκής αρχιτεκτονικής και απομεινάρια νεοκλασικών αρχοντικών. Πρόκειται για τυπικό Κυκλαδικό οχυρωματικό οικισμό, απομεινάρι από την εποχή της Ενετοκρατίας και στην κορυφή του δεσπόζει το Καστέλι, που καταστράφηκε από τον εγκέλαδο πριν μισό αιώνα. Μέχρι τότε εντός των τειχών διέμεναν περίπου εβδομήντα οικογένειες. Περάστε μία βόλτα από τη Συλλογή Εικόνων και Κειμηλίων, όπου στεγάζονται αγιογραφίες, ξυλόγλυπτα, κεντήματα και άλλα αντικείμενα εκκλησιαστικής χρήσης κυρίως, του 17ου και 18ου αιώνα. Στο χωριό υπάρχουν περισσότερες από 40 εκκλησίες, μεταξύ των οποίων το γνωστό Θεοτοκάκι της Κοιμήσεως, που χτίστηκε τον 10ο αιώνα και τα Εισόδια της Παναγίας ή Παναγιά του Καστελιού, που είναι η μεγαλύτερη όλων. Χτίστηκε στις αρχές του 16ου αιώνα και διαθέτει ένα καταπληκτικό ξυλόγλυπτο τέμπλο, αλλά είναι ανοικτή για το κοινό μόνο σε γιορτές. Αξίζει επίσης, να πάτε στο παραδοσιακό χωριό «Η Σαντορίνη που έφυγε» όπου η ξενάγηση θα σας μεταφέρει σε μια άλλη Σαντορίνη, αγνή από τουριστικές παρεμβάσεις. Στο ψηλότερο σημείο του Πύργου, αλλά και του νησιού βρίσκεται το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία από το 1711. Από εκεί θα καταλάβετε τι θα πει πανοραμική θέα. Ακολουθώντας το δρόμο για τον Προφήτη Ηλία, στο αριστερό σας χέρι θα βρείτε και το οινοποιείο Χατζηδάκη που μπορεί να είναι μικρό, αλλά είναι σίγουρα αξιοθαύμαστο και φημισμένο.
Αν βρεθείτε στο νησί το Πάσχα –κάτι που σας συστήνουμε ανεπιφύλακτα– μην παραλείψετε να πάτε στην εντυπωσιακή τελετουργία του Επιταφίου, όπου το χωριό γεμίζει με εκατοντάδες αναμμένα τενεκεδάκια και φαντάζει από μακριά σαν να φλέγεται! Επίσης, την Κυριακή του Πάσχα υπάρχει το έθιμο που οι ντόπιοι κρεμάνε τον Ιούδα και τον καίνε, στην πλατεία του χωριού, παρέα με βαρελότα, ψητά αρνιά και πολύ κρασί. Ο οικισμός είναι κατοικήσιμος όλο το χρόνο από περισσότερα από 700 άτομα. Τα τελευταία χρόνια έχει αναβαθμιστεί η περιοχή και διαθέτει εκτός από εστιατόρια και ταβέρνες με πολύ καλό φαγητό, καφετέριες, φούρνο, γκαλερί και λίγα εμπορικά καταστήματα.
Μεγαλοχώρι
Το Μεγαλοχώρι απέχει περίπου 9 χλμ. από τα Φηρά και θα το συναντήσετε στο δρόμο σας για τις νότιες παραλίες του νησιού, Περίσσα, Περίβολο, Βλυχάδα, Κόκκινη Παραλία. Είναι ένα πολύ όμορφο παραδοσιακό χωριό, του οποίου η μαγεία δεν έχει τσαλακωθεί από την τουριστική δραστηριότητα. Αφήστε το αυτοκίνητό σας και περπατήστε το. Θαυμάστε τα καλντερίμια, τις λουλουδιασμένες αυλές, τα περιποιημένα σπίτια και πάνω από όλα τα περίτεχνα καμπαναριά των εκκλησιών που ξεφυτρώνουν τόσο αρμονικά. O οικισμός είναι χτισμένος στην κοίτη ενός χειμάρρου και μπροστά του ξεδιπλώνεται ο κάμπος με τα αμπέλια.
Έχει περίπου 300 μόνιμους κάτοικους και οι περισσότεροι είναι αγρότες που ασχολούνται με την καλλιέργεια των άφθονων αμπελιών, τομάτας και κριθαριού. Στο κέντρο του Μεγαλοχωρίου, βρίσκεται το οινοποιείο του Γαβαλά, ενώ λίγο έξω από το χωριό αυτά του Μπουτάρη και του Αντωνίου. Για τους πιο τολμηρούς προτείνουμε μια επίσκεψη στις ερημικές παραλίες της Καλντέρας, Πλάκα και Θέρμη που πήραν τα ονόματά τους από τις εκκλησίες Παναγιά Πλάκα και Χριστός στα Θέρμη. Δεν πάει αυτοκίνητο, για αυτό προμηθευτείτε αθλητικά παπούτσια, καπέλο και νερό. Αξίζει να θαυμάσετε και το ηλιοβασίλεμα από εκεί, με θέα τα νησάκια της Παλαιάς και Νέας Καμένης και της Θηρασιάς. Το Μεγαλοχώρι διαθέτει μίνι μαρκετ, φούρνους και καλό φαγητό στις λιγοστές ταβέρνες. Αν έχετε αθλητική διάθεση, στο Μεγαλοχώρι μπορείτε να εξασκηθείτε παίζοντας μπάσκετ ή paintball.
Εμπορείο
Από το Εμπορείο θα περάσετε πηγαίνοντας προς τις παραλίες του Περίβολου και της Περίσσας. Είναι το μεγαλύτερο χωριό της Σαντορίνης και με τους περισσότερους μόνιμους κατοίκους, περίπου 3.000. Απέχει μόλις 12 χλμ. από τα Φηρά και για πολλά χρόνια ήταν το εμπορικό κέντρο του νησιού, από όπου και πρέπει να πήρε το όνομά του, κατά μία εκδοχή. Η εναλλακτική λέει ότι ονομάστηκε έτσι από τη γερμανική λέξη Neubürg, που σημαίνει νέος πύργος και αφορά στο κάστρο του Γουλά.
Πρόκειται για παραδοσιακό χωριό με χαρακτηριστική λαϊκή αρχιτεκτονική. Τα στοιχεία που μέχρι σήμερα θυμίζουν κάτι από την περίοδο της Ενετοκρατίας είναι ο Γουλάς και το Καστέλι. Ο Γουλάς είναι το τετράγωνο μεσαιωνικό κάστρο στην είσοδο του χωριού, που αποτελούσε μετόχι της μονής Πάτμου. Στην είσοδό του, υπάρχει η χαρακτηριστική κατασκευή με τις καταχύστρες, απ’ όπου έχυναν καυτό λάδι στους εχθρούς. Στην κορυφή του βρίσκεται ο Άγιος Πολύκαρπος. Το Καστέλι αποτελεί έναν από τους πέντε χαρακτηριστικούς οχυρωματικούς οικισμούς της μεταβυζαντινής περιόδου του νησιού. Τα τείχη του αποτελούν και τους εξωτερικούς τοίχους των σπιτιών. Όλα τα κτίρια συγκοινωνούν από τις ταράτσες τους και στο κέντρο βρίσκεται η Παλιά Παναγιά ή Παναγιά η Μεσανή. Χρονολογείται από τον 16ο αιώνα με καμπαναριό μοναδικής αρχιτεκτονικής και με σπάνιο ξυλόγλυπτο τέμπλο (1883) με αναπαραστάσεις σκηνών από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Λίγο παρακάτω βρίσκεται η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστός) που χρονολογείται από τις αρχές του 19ου αιώνα και όπου γίνεται μεγάλο πανηγύρι στις 6 Αυγούστου. Εκεί στεγάζεται η εικόνα του Αγίου Αβερκίου (προστάτη της κάναβας) και γίνεται πανηγύρι κάθε χρόνο στις 22 Οκτωβρίου. Στην αυλή του, υπάρχει χαρακτηριστικό βοτσαλωτό προαύλιο. Αξίζει να επισκεφθείτε και τον Άγιο Σπυρίδωνα με τον όμορφο μπλε τρούλο του. Λίγο πριν την είσοδο του χωριού είναι το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου του Μαρμαρίτη, χτισμένο πάνω σε αρχαίο ιερό του 3ου αι. π.Χ. αφιερωμένο στη Θεά Βασίλεια. Κατά τους χριστιανικούς χρόνους μετετράπη σε ναΰδριο επ’ ονόματι του Αγίου Νικολάου. Ονομάστηκε έτσι από τα γκρίζα πελεκητά μάρμαρα στο εξωτερικό του, αλλά και τη μαρμάρινη εικόνα του Αγίου. Ανεβείτε μία βόλτα στο λόφο του Γαβρίλου, που αποτελεί αρχαιολογική ζώνη λόγω βυζαντινών κατάλοιπων, και θαυμάστε από κοντά τους οκτώ ανεμόμυλους και τη θέα προς το υπόλοιπο νησί. Πρόκειται για ιστορικά διατηρητέα μνημεία από τις αρχές του 19ου αιώνα και δηλώνουν το παραδοσιακό επάγγελμα της εποχής. Επίσης, έχουν βρεθεί λαξευμένοι τάφοι της Ελληνιστικής περιόδου στο ασβεστολιθικό πέτρωμα στην περιοχή της Βλυχάδας. Ένας από αυτούς είναι γνωστός με την ονομασία Έχεντρα (οχιά), λόγω της σκαλισμένης μορφής ενός φιδιού που έχει βρεθεί πάνω στο βράχο. Στο Εμπορείο θα βρείτε αρκετά τουριστικά καταστήματα, μηχανήματα ανάληψης χρημάτων, σούπερ μάρκετ, ταχυδρομείο, καφενεία, ταβέρνες, φαρμακείο και περιφερειακό ιατρείο. Στο Εμπορείο εδρεύει και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θήρας (1982), με πολλές δραστηριότητες όλο το χρόνο.
Περίσσα
Η παραλία της Περίσσας βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του νησιού, 13 χλμ. από τα Φηρά. Κοντά στο βράχο, βρίσκεται η Παλαιοχριστιανική Βασιλική της Αγίας Ειρήνης, που χρονολογείται από τον 6ο αιώνα. Η Περίσσα αποτελεί ένα από τα πιο αναπτυγμένα και δημοφιλή παραθαλάσσια θέρετρα του νησιού, μαζί με τον Περίβολο και το Καμάρι. Τα νερά της θάλασσας είναι βαθιά και καθαρά, ενώ στην παραλία υπάρχει μαύρη αμμουδιά. Είναι ένας οικισμός με πολλή ζωντάνια και ενεργητικότητα τους καλοκαιρινούς μήνες. Συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό Ελλήνων και ξένων τουριστών που απολαμβάνουν τις ανέσεις της οργανωμένης παραλίας με θαλάσσια σπορ και την ευρεία γκάμα επιλογών για εστίαση και διασκέδαση. Διαθέτει και παραθαλάσσιο κάμπινγκ με αρκετή φυσική σκιά. Στην πλατεία βρίσκεται η εκκλησία του Τίμιου Σταυρού, που είναι η μεγαλύτερη του νησιού, με μεγάλο πανηγύρι στις 14 Σεπτεμβρίου και το Μουσείο Ορυκτών και Απολιθωμάτων που ανήκει στον Πολιτιστικό Σύλλογο Θήρας. Αν κοιτάξετε στο βράχο θα διακρίνετε και το εκκλησάκι της Παναγιάς της Κατεφιανής, να στέκει μόνο του εκεί ψηλά. Το πανηγύρι της είναι στις 8 Σεπτεμβρίου.
Περίβολος – Άγιος Γεώργιος
Η παραλία του Περίβολου είναι φυσική συνέχεια της Περίσσας. Πρόκειται για οργανωμένη παραλία αρκετών χιλιομέτρων, με γαλάζια σημαία, μαύρη άμμο ή ψιλό βότσαλο και δροσερά βαθιά νερά που συγκεντρώνει τα πιο δημοφιλή παραθαλάσσια bars, εστιατόρια και ψαροταβέρνες. Στα beach bars επικρατεί ατμόσφαιρα πάρτυ όλη την ημέρα, με δυνατή μουσική, ομαδικά παιχνίδια και θαλάσσια σπορ μέχρι τη δύση του ηλίου. Ο Άγιος Γεώργιος είναι η συνέχεια του Περίβολου με κάπως περισσότερη ησυχία. Υπάρχει ένα κομμάτι της αμμουδιάς που δεν είναι ακόμη καλυμμένο με ομπρέλες.
Ακρωτήρι
Ο οικισμός του Ακρωτηρίου βρίσκεται στο νοτιοδυτικό και πιο απομακρυσμένο άκρο του νησιού σε απόσταση 15 χλμ. από τα Φηρά. Το Ακρωτήρι έγινε ιδιαίτερα γνωστό για την αρχαία πόλη που ανακαλύφθηκε θαμμένη κάτω από την ηφαιστειακή τέφρα από το γνωστό αρχαιολόγο Σπύρο Μαρινάτο, του οποίου το έργο συνεχίζει ο καθηγητής Χρίστος Ντούμας με μεγάλη επιτυχία. Δυστυχώς, η ανασκαφή δεν είναι επισκέψιμη αυτόν τον καιρό, αλλά έχετε τη δυνατότητα να πάρετε μία μικρή γεύση αν επισκεφθείτε το Μουσείο Προϊστορικής Θήρας στα Φηρά, καθώς και τα πιστά αντίγραφα των τοιχογραφιών στο Συνεδριακό Κέντρο Πέτρου Μ. Νομικού. Από τους οικισμούς που έχουν θέα προς την Καλντέρα είναι ο πιο πρόσφατα αναπτυσσόμενος και ο πιο ανέγγιχτος από την τουριστική παρέμβαση.
Από το Ακρωτήρι μπορείτε να ξεκινήσετε με τα πόδια για μπάνιο στην Κόκκινη παραλία ή με βαρκάκι στην Άσπρη. Άλλες παραλίες είναι τα Μέσα Πηγάδια, η Καμπιά, και από τη μεριά της Καλντέρας οι Αποθήκες και ο Γιαλός. Αξίζει να περιηγηθείτε και στο ενετικό κάστρο που γκρεμίστηκε με το μεγάλο σεισμό. Μπορεί να μην υπάρχουν εμπορικά καταστήματα και νυκτερινή ζωή, αλλά σίγουρα θα βρείτε καλό φαγητό. Ταβέρνες υπάρχουν στο λιμάνι του Ακρωτηρίου, στο κέντρο του χωριού και στο δρόμο για το Φάρο, τον οποίο πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε. Από εκεί θα μπορέσετε να διακρίνετε τη μορφή του Ινδιάνου, πάνω στο Μαύρο Βουνό, που δείχνει τόσο φυσική σαν τη σμίλεψε στο βράχο κάποιος ταλαντούχος γλύπτης. Σύμφωνα με μαρτυρίες ντόπιων, τη μορφή αυτή ανακάλυψε ο Σπύρος Μαρινάτος, μιας και οι ίδιοι μέχρι τότε δεν την είχαν παρατηρήσει. Είτε πρωί, είτε απόγευμα, η θέα από το φάρο προς το απέραντο γαλάζιο και το υπόλοιπο νησί είναι εκπληκτική και το ηλιοβασίλεμα φαντάζει ονειρεμένο. Στην περιοχή βρίσκονται οι εκκλησίες της Αγίας Θεοδοσίας, στην είσοδο του κάστρου, καθώς και του Αγίου Επιφανίου, της Αγίας Τριάδας και της Υπαπαντής, που αναστηλώθηκε μετά το σεισμό.
Οία - Φοινικιά
Από το λόφο του Προφήτη Ηλία της Οίας, το βλέμμα βυθίζεται στα σκοτεινά νερά της Καλντέρας, αγγίζει την πετρωμένη λάβα του ηφαιστείου και έπειτα στρέφεται ψηλά, στη λευκή γραμμή των σπιτιών, που αστράφτουν στο άπλετο φως. Κατηφορίζοντας προς τον Περίβολo, θα έχετε την αίσθηση ότι αιωρείστε ανάμεσα στους απόκρημνους ηφαιστειακούς βράχους και στα αμπέλια που απλώνονται βόρεια στους Μπαξέδες δίπλα στη θάλασσα και σκαρφαλωμένα στις πεζούλες ανηφορίζουν ως τις πρώτες κάναβες της Φοινικιάς και προς τα δυτικά ως το Θόλο, το δεύτερο αγροτικό οικισμό της «Απάνω Μεριάς». Στους Μπαξέδες βρίσκεται και το οινοποιείο του Πάρη Σιγάλα.
Ο κεντρικός μαρμαροστρωμένος δρόμος με τα επιβλητικά καπετανόσπιτα, τα υπόσκαφα σπίτια των πληρωμάτων των καραβιών λαξευμένα στην άσπα, οι σκάλες που κατηφορίζουν ως τα λιμανάκια του Αμμουδιού και της Αρμένης, οι δεκάδες εκκλησιές με τα αφιερώματα των ναυτικών, οι κάναβες και τα ριμίδια, μαρτυρούν την ιστορία του καλοδιατηρημένου οικισμού, τότε που τα ξύλινα απανωμερίτικα ιστιοφόρα διέσχιζαν τη Μεσόγειο κουβαλώντας το μεθυστικό γλυκόπιοτο Vinsanto και επέστρεφαν φορτωμένα ξυλεία, πορσελάνες και ασημικά για τα αρχοντικά των καπεταναίων.
Εάν θελήσετε να κολυμπήσετε, μπορείτε να πάτε στην παραλία των Μπαξέδων, στον Κάθαρο ή για βουτιές στο Αμμούδι. Το Αμμούδι είναι το λιμανάκι της Οίας από όπου φόρτωναν στα πλοία το κρασί για τις εξαγωγές δύο αιώνες πριν. Η πρόσβαση είναι δυνατή με αυτοκίνητο, αλλά και με τα πόδια από το κάστρο της Οίας, κατεβαίνοντας 235 σκαλιά. Πιστέψτε μας, δεν είναι τόσα πολλά όσα ακούγονται και το φαγητό στις λιγοστές ψαροταβέρνες του θα σας αποζημιώσει! Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το δεύτερο λιμανάκι της Οίας, η Αρμένη, που και αυτό είχε παράλληλη δραστηριότητα με το Αμμούδι. Η πρόσβαση είναι δυνατή με λάντζες από το Αμμούδι ή κατεβαίνοντας τα 291 σκαλιά που ξεκινούν από το εστιατόριο Σκάλα. Είναι πολύ ήσυχα και γραφικά, με μόνο ένα ταβερνάκι πλέον. Ανάμεσα σε Αμμούδι και Αρμένη βρίσκεται το Αρμενάκι. Είναι ένα ακόμη μικρό λιμανάκι για μπάνιο, αλλά χωρίς καταστήματα. Το μονοπάτι για να φτάσετε μπορεί να είναι δύσβατο, αλλά το τοπίο παρθένο.
Σε ένα θαυμάσιο καπετανόσπιτο του 19ου αιώνα, αναπαλαιωμένο στην αρχική του μορφή, στεγάζεται το Ναυτικό Μουσείο. Αξίζει να θαυμάσετε τον παλαιό εξοπλισμό, υδατογραφίες, φωτογραφικό υλικό και ο,τιδήποτε σχετίζεται με την ναυτική παράδοση των Σαντορινιών. Λίγο παρακάτω τα ρυθμικά χτυπήματα του αργαλειού οδηγούν στο παραδοσιακό υφαντήριο για φίνα υφαντά, σε μεγάλη ποικιλία σχεδίων και χρωμάτων. Τα υπόσκαφα σπίτια πυκνώνουν γύρω από το Κάστρο του Αγίου Νικολάου, όπου οι επισκέπτες συνωστίζονται παρακολουθώντας μαγεμένοι τον ορίζοντα να βάφεται με πορφυρές πινελιές καθώς ο ήλιος βυθίζεται δίπλα στη Θηρασιά. Στην Οία υπάρχει περιφερειακό ιατρείο και φαρμακείο που λειτουργούν καθημερινά, αρκετά μηχανήματα ανάληψης χρημάτων, ταχυδρομείο, ΚΕΠ και πληθώρα εμπορικών καταστημάτων για όλα τα γούστα. Στην περιοχή υπάρχουν εξήντα εκκλησίες και πολλές από αυτές είναι πολυφωτογραφημένες στις αναμνηστικές καρτ ποστάλ. Τα μεγαλύτερα πανηγύρια είναι του Αγίου Γεωργίου, του Σταυρού, του Αγίου Σπυρίδωνα, του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Σάββα και της Παναγιάς της Πλατσανής.
Ξεπερνώντας τις καταστροφές που προκλήθηκαν από τον οικονομικό μαρασμό, το σεισμό και τις εκρήξεις, η Οία σήμερα σφύζει από ζωή και αποτελεί έναν πρότυπο οικισμό με σύγχρονες υποδομές. Απαλλαγμένη από τα εναέρια καλώδια ηλεκτροδότησης και τηλεφωνίας που τη φυλάκιζαν, διαθέτει υπόγεια δίκτυα καλωδίωσης, πλήρες δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης, εργοστάσιο αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, μονάδες βιολογικού καθαρισμού, τουριστικές υποδομές υψηλών προδιαγραφών, καθώς επίσης, Συνεδριακό Κέντρο και υπαίθριο αμφιθέατρο. Διατηρώντας τη γοητεία μιας άλλης εποχής, αρμονική και γαλήνια, η Οία σας προκαλεί να τη γνωρίσετε.

Θηρασιά
Βρίσκεται τόσο κοντά στη Σαντορίνη κι όμως απέχει τόσο πολύ από τους ξέφρενους ρυθμούς στους οποίους ζουν οι «απέναντι». Λες και η έκρηξη του ηφαιστείου στα 1600 π.Χ. ήταν τόσο καθοριστική που τα δύο νησιά δεν έμελλε πια να ξαναενωθούν όχι μόνο γεωλογικά, αλλά ούτε και πολιτισμικά. Μόλις πρωτοπατήσετε το πόδι σας στη Θηρασιά, με μιας θα καταλάβετε πως έχετε εισχωρήσει σε χώρο απροσπέλαστο από τον τουρισμό. Κάνοντας βόλτα στους οικισμούς της, τον Ποταμό, την Αγριλιά, και το Μανωλά, βλέπετε μόνο στενά δρομάκια όπου περπατούν αυθεντικοί νησιώτες. Τα καμπαναριά και τα σπίτια είναι χρωματιστά σε έντονες αποχρώσεις του μπλε, του κίτρινου και του πράσινου και το τοπίο συμπληρώνεται από τις επίσης, πολύχρωμες αλτάνες.
Ο Ποταμός είναι ο πρώτος κατοικημένος οικισμός που συναντάμε και ονομάστηκε έτσι επειδή είναι κτισμένος σε μια ρεματιά. Τα σπίτια είναι κυρίως υπόσκαφα. Οι πιο γνωστές εκκλησίες του είναι η Παναγιά η Γιάτρισσα και ο Άγιος Δημήτριος. Η Αγριλιά είναι ο παλαιότερος και ο μεγαλύτερος οικισμός της Θηρασιάς. Πρόκειται για πολύ γραφικό τοπίο με υπόσκαφα σπίτια και κάναβες. Εκεί θα συναντήσετε την Παναγιά των Εισοδίων ή Παναγιά του Λαγκαδιού με την ξεχωριστή αρχιτεκτονική της, η οποία χρονολογείται από το 1887. Η πρωτεύουσα είναι ο Μανωλάς, που ακροβατεί πάνω στην Καλντέρα με θέα τη Σαντορίνη. Εκεί βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου από το 1874. Η Κερά ή τα Κεραδιανά ήταν κατοικημένη περιοχή πριν από τριάντα με σαράντα χρόνια. Τώρα, μας χαρίζει πολλές αναμνήσεις από την εποχή εκείνη και εξαιρετική θέα. Μοναδικοί επισκέπτες του νησιού είναι οι συγγενείς των κατοίκων και όσοι φτάνουν με τα τουριστικά καΐκια για να κάνουν απλά τη βόλτα τους. Στη Θηρασιά υπάρχει πολυδύναμο περιφερειακό ιατρείο, πλήρως εξοπλισμένο, ελικοδρόμιο, κεντρικό δίκτυο ύδρευσης, αγροτουριστικά καταλύματα με θέα τη Καλντέρα, ΚΕΠ και μηχάνημα ανάληψης μετρητών. Στο νησί υπάρχουν εικοσιμία εκκλησίες και όταν γιορτάζει μία από αυτές, συμμετέχουν όλοι οι ντόπιοι στο πανηγύρι. Αν πάτε με καϊκάκι και αποβιβαστείτε στον Κόρφο, ο Μανωλάς είναι προσβάσιμος μόνο με γαϊδουράκι ή με τα πόδια. Εναλλακτικά, μπορείτε να φτάσετε στη Ρίβα, το κυρίως λιμάνι της Θηρασιάς με φέρι μποτ από τον Αθηνιό ή με τα τακτικά δρομολόγια που πραγματοποιεί ένα μικρό σκάφος από το Αμμούδι (τουλάχιστον τρία ημερησίως). Εκεί θα συναντήσετε παραλία με άμμο, καθώς και το ξωκλήσι της Αγίας Ειρήνης. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε και το μοναστήρι της Κοιμήσεως, στο οποίο θα φτάσετε ακολουθώντας το μονοπάτι από το Μανωλά, γιατί μια ολοκληρωμένη περιήγηση στο νησί σίγουρα αξίζει τον κόπο.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

Αρχαιολογικοί Χώροι
Αρχαία Θήρα: Μέσα Βουνό
Η στρατηγική θέση της περιοχής προσέλκυσε τους Λακεδαιμονίους αποίκους να ιδρύσουν την πόλη τους με φυσικό οχυρό, το βράχο της τοποθεσίας Μέσα Βουνό. Από τον 9ο αιώνα π.Χ. μέχρι και την εξάπλωση του Χριστιανισμού, η πόλη του Μέσα Βουνού ήταν το μοναδικό αστικό κέντρο του νησιού.
Προϊστορική Θήρα: Ακρωτήρι
Η αρχαία πόλη στο Ακρωτήρι, δεν είναι μόνο ο πιο σημαντικός αρχαιολογικός τόπος του νησιού. Η άριστη κατάσταση στην οποία έχει διατηρηθεί καθώς και η πλούσια ποικιλία αυτών που έχουν αποκαλυφθεί, την καθιστούν σαν την πιο μεγάλη αρχαιολογική ανακάλυψη σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι το Ακρωτήρι είναι η Προϊστορική Πομπηία του Αιγαίου.

Μουσεία

Μουσείο Προϊστορικής Θήρας
Το Μουσείο της Προϊστορικής Θήρας στα Φηρά, δεν είναι ένα απλό και συνηθισμένο μουσείο. Τα αριστουργήματα της προϊστορικής τέχνης του Αιγαίου, όπως οι γνωστές τοιχογραφίες και το μοναδικό χρυσό αγαλματάκι αίγαγρου που συμπεριλαμβάνει στη συλλογή του, το καθιστούν τόσο σημαντικό όσο και το Μουσείο της Ακρόπολης ή το Μουσείο της Βεργίνας στη Βόρεια Ελλάδα. (Τηλ.: 2286023217)
Οι τοιχογραφίες της Θήρας
Στο Φηροστεφάνι, στο Συνεδριακό Κέντρο Πέτρος Μ. Νομικός, εκτίθενται οι τρισδιάστατες φωτογραφικές αναπαραγωγές των τοιχογραφιών του Aκρωτηρίου, σε φυσικό μέγεθος. Οι αναπαραγωγές απεικονίζουν σχεδόν όλες τις τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου και είναι μοναδική ευκαιρία να παρατηρηθούν στο σύνολό τους. (Τηλ.: 2286023016-19)
Αρχαιολογικό Μουσείο
Στα Φηρά βρίσκεται επίσης, και το Αρχαιολογικό Μουσείο στο οποίο αποκαλύπτεται η μακρά ιστορία του νησιού. Συλλογές γλυπτών και επιγραφών από την Αρχαϊκή μέχρι τη Ρωμαϊκή περίοδο, αγγεία και πήλινες φιγούρες από τη Γεωμετρική μέχρι την Ελληνιστική περίοδο. (Τηλ.: 2286022217)
Λαογραφικό Μουσείο
Σε ένα υπόσκαφο κτίσμα του 1861, στο Κοντοχώρι, στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο. Εκεί υπάρχουν παλαιά εργαστήρια σιδεράδων, ξυλουργών, βαρελοποιών, υποδηματοποιών καθώς και ένα αυθεντικό παλιό οινοποιείο, μια γκαλερί με έργα ντόπιων καλλιτεχνών και διάφορα σημαντικά έγγραφα και βιβλία. (Τηλ.: 2286022792)
Μέγαρο Γκύζη
Αυτό το παλιό Αρχοντικό – Μουσείο στα Φηρά, εκθέτει χαλκογραφίες από το 16ο έως τον 19ο αιώνα με θέματα από φορέματα, τοπία και χάρτες των κυκλαδίτικων νησιών καθώς επίσης, χειρόγραφα και παλιές φωτογραφίες από το νησί πριν το μεγάλο σεισμό του 1956 και έργα ζωγραφικής μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων που εργάσθηκαν στο νησί. (Τηλ.: 2286023077)
Μουσείο Οίνου
Το Μουσείο Οίνου στεγάζεται στους χώρους του οινοποιείου «Volcan Wines» της οικογενείας Κουτσογιαννόπουλου στο δρόμο για το Καμάρι. Παρουσιάζει την ιστορία του κρασιού της Σαντορίνης από το 1660 μέχρι σήμερα. (Τηλ.: 2286031322)
Ναυτικό Μουσείο
Το Ναυτικό Μουσείο βρίσκεται στην Οία και στεγάζει όλων των ειδών τα στοιχεία που μαρτυρούν τη ναυτική ιστορία του νησιού, ειδικά κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σπάνια αντικείμενα μεγάλων καραβοκύρηδων, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και μια βιβλιοθήκη καταγράφουν χρόνο με το χρόνο τη συμβολή των Θηραίων στην ένδοξη ιστορία του Ελληνικού Ναυτικού. (Τηλ.: 2286071156)
Αρχοντικό Αργυρού
Πρόκειται για ένα από τα πιο αξιόλογα νεότερα μνημεία του νησιού που συνδυάζει τη θηραϊκή παραδοσιακή αρχιτεκτονική με στοιχεία νεοκλασικισμού, προσφέροντάς σας μία αυθεντική ματιά στην ελληνική πολιτιστική κληρονομιά. Σήμερα, σώζεται ολόκληρη η επίπλωση και η οικοσκευή του κτιρίου καθώς και οι εξαιρετικές οροφογραφίες του. (Τηλ.: 2286031669)
Συλλογή Εικόνων και Κειμηλίων Πύργου Θήρας
Στεγάζεται στην Αγία Τριάδα που ήταν άλλοτε καθολικός ναός μικρής γυναικείας μονής. Η συλλογή περιλαμβάνει εικόνες κρητικών και ντόπιων αγιογραφιών, έργα ξυλογλυπτικής και μεταλλοτεχνίας, κεραμικά, εκκλησιαστικά κεντήματα και άλλα αντικείμενα εκκλησιαστικής χρήσης, που χρονολογούνται κυρίως στο 17ο και 18ο αιώνα. (Τηλ.: 2286031812)
Μουσείο Ορυκτών και Απολιθωμάτων
Βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Περίσσας και στις προθήκες του εκτίθενται ορυκτά και απολιθώματα από τη Θήρα, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό. (Τηλ.: 6973379949)
Παραδοσιακό χωριό «Η Σαντορίνη που έφυγε»
Στεγάζεται στο χώρο μιας παλιάς κάναβας στον Πύργο και παρουσιάζει εικόνες από τη ζωή των ανθρώπων της Σαντορίνης τα περασμένα χρόνια. (Τηλ.: 2286031101)
Art Space
Το Art Space, στην Έξω Γωνιά, είναι ένα εικαστικό κέντρο σύγχρονης τέχνης μέσα στους αναπαλαιωμένους υπόσκαφους χώρους και τις κάναβες ενός παλιού οινοποιείου του 1861. Εδώ και μία δεκαετία στο παραδοσιακό περιβάλλον της κάναβας εκτίθενται αντιπροσωπευτικά έργα σύγχρονης ζωγραφικής και γλυπτικής σημαντικών Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών. (Τηλ: 2286032774, 6972899509)

Διαδρομές στη Σαντορίνη του κρασιού

Καθώς οι αμπελώνες και το κρασί πρωταγωνιστούν εδώ και πάρα πολλά χρόνια στη Σαντορίνη, αξίζει να διαθέσετε λίγο από το χρόνο σας για να επισκεφθείτε μερικά, αν όχι όλα, από τα 11 οινοποιεία που λειτουργούν σήμερα στο νησί, ή ίσως και τους ιδιαίτερους αμπελώνες που εκτείνονται στις πλαγιές και στα πεδινά της Σαντορίνης. Περιηγηθείτε στους χώρους των οινοποιείων (τα περισσότερα από αυτά προσφέρουν οργανωμένο πρόγραμμα ξενάγησης), ανακαλύψτε την ιστορία του κρασιού στο νησί και γευτείτε τα μοναδικά κρασιά που παράγονται. Πριν ξεκινήσετε την περιήγησή σας στα οινοποιεία της Σαντορίνης, καλό είναι να ξέρετε κάποια πράγματα για τη βεντέμα και την κάναβα, έννοιες άμεσα συνδεδεμένες με την οινική παράδοση του νησιού.
Βεντέμα
Χαρούμενες φωνές, τραγούδια και χοροί συνέθεταν το πανηγύρι του τρύγου στη Σαντορίνη, τη βεντέμα. Πριν φωτίσει η μέρα, η μεγάλη καμπάνα της Παναγιάς χτυπούσε 36 φορές δίνοντας το σύνθημα στους τρυγητάδες να ξεχυθούν στους κάμπους και να μαζέψουν τα σταφύλια. Μετά το τέλος της συγκομιδής των καρπών, οι οργανοπαίκτες έφταναν στις κάναβες και ξεσήκωναν τον κόσμο, ενώ οι άντρες σήκωναν τα μπατζάκια τους, ξέπλεναν τα πόδια τους και έμπαιναν στο πατητήρι. Τη μέρα που τελείωνε το πάτημα των σταφυλιών ήταν η μεγαλύτερη γιορτή και η αφορμή για το μεγαλύτερο γλέντι. Λένε ότι όσοι έζησαν τη βεντέμα την παλιά εποχή, θα τη θυμούνται για πάντα.
Κάναβα
Τα παλαιότερα χρόνια δεν υπήρχε καπετανόσπιτο χωρίς κάναβα, έναν χώρο με συγκεκριμένη αρχιτεκτονική όπου φιλοξενούνταν οι αγροτικές δραστηριότητες και κυρίως, η οινοποίηση του κρασιού. Ο τρύγος γινόταν το πρωί, τα σταφύλια μεταφέρονταν στην κάναβα για να αποκτήσουν μια σταθερή θερμοκρασία και μετά οινοποιούνταν. Μέσα στην κάναβα, στο σκοτεινό υπόσκαφο πατητήρι, είτε για ερυθρή, είτε για λευκή οινοποίηση, πατούσαν τα σταφύλια, ο μούστος έτρεχε στο ληνό, το οποίο ήταν επίσης, κτιστό υπόσκαφο, και στη συνέχεια μετέφεραν το κρασί με ξύλινους κουβάδες κατευθείαν στις «άμφορες», τα βαρέλια. Το πρώτο μέρος της κάναβας είναι ανοικτό και πιο κοντό, με δύο παράθυρα, στο Βορρά και στο Νότο, έτσι ώστε να αερίζεται ο χώρος από τις αναθυμιάσεις.

Οινοποιεία

Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων - SantoWines
Πρόκειται για ένα από τα πρώτα σύγχρονα σε σχεδιασμό οινοποιεία και το μεγαλύτερο σε παραγωγή και χωρητικότητα στο νησί και βρίσκεται στο φρύδι της Καλντέρας. Ταυτόχρονα με την κατασκευή του σύγχρονου οινοποιείου η Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων δημιούργησε το Κέντρο Προβολής Κρασιού Σαντορίνης, όπου επισκέπτες από όλο τον κόσμο ξεναγούνται στο οινοποιείο. Θα το βρείτε στη διαδρομή από Φηρά για Πύργο, στο δεξί σας χέρι, λίγο πριν τη στροφή για Πύργο. Το Κέντρο Προβολής Κρασιού Σαντορίνης είναι επισκέψιμο από τα μέσα Μαρτίου έως 1 Μαΐου καθημερινά 10:00 – 20:00, από το Μάιο έως τον Ιούλιο 10:00 – 21:00, Ιούλιο και Αύγουστο 10:00 – 21:00 και από Σεπτέμβριο έως τα τέλη Νοεμβρίου 10:00 – 20:00. (Τηλ: 2286028058)
Κάναβα Ρούσσος
Πρόκειται για ένα παραδοσιακό οικογενειακό οινοποιείο, το παλαιότερο στη Σαντορίνη, που ιδρύθηκε το 1836 και ακολουθεί πιστά την παραδοσιακή τέχνη παραγωγής κρασιού μέχρι σήμερα, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τη σύγχρονη τεχνολογία για την παραγωγή εκλεκτών κρασιών. Θα το βρείτε στην είσοδο του χωριού Μέσα Γωνιά στην Επισκοπή, στο δρόμο για το Καμάρι. Μπορείτε να ξεναγηθείτε στους χώρους του οινοποιείου και να δοκιμάσετε τα κρασιά του από τα τέλη Μαΐου μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, καθημερινά 11:00 – 19:00. (Τηλ.: 2286031349)
Οινοποιείο Κουτσογιαννόπουλου
Στην περιοχή του Βόθωνα στο δρόμο που οδηγεί στο Καμάρι, επάνω στον κεντρικό δρόμο, θα συναντήσετε το οινοποιείο Κουτσογιαννόπουλου, το οποίο στεγάζεται σε ένα κτίριο που συνδυάζει την παραδοσιακή αισθητική με τη λειτουργική υποδομή. Στον ίδιο χώρο, βρίσκεται και το Μουσείο Οίνου, που παρουσιάζει την ιστορία του κρασιού και τη ζωή του σαντορινιού αμπελουργού από τον 17ο μέχρι τον 20ο αιώνα. Το Μουσείο Οίνου, λειτουργεί από τις αρχές Απριλίου μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, καθημερινά 10:00 – 20:00. Προσφέρεται αυτόματη προσωπική ξενάγηση με οπτικά και ηχητικά εφέ, στα αγγλικά, ελληνικά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά, γερμανικά, κινέζικα, γιαπωνέζικα και ρώσικα. (Τηλ.: 2286031322)
Οινοποιία Γαβαλά
Το οινοποιείο Γαβαλά βρίσκεται μέσα στο Μεγαλοχώρι και θα φθάσετε εκεί με τα πόδια μέσα από ένα μικρό φωτισμένο πέτρινο τούνελ ή με το όχημά σας στο δρόμο για το Εμπορείο. Το οινοποιείο, διαμορφωμένο σε μικρό μουσείο, διηγείται την παράδοση τριών αιώνων που μετράει η οικογένεια Γαβαλά στο χώρο της οινοποίησης. Από τα μέσα Απριλίου έως τα τέλη Οκτωβρίου πραγματοποιούνται ξεναγήσεις 10:00 – 20:00. (Τηλ.: 2286082552)
Οινοποιείο Μπουτάρη
Το οινοποιείο Μπουτάρη είναι ένα μοντέρνο οινοποιείο που θα συναντήσετε στο δεξί σας χέρι μετά το Μεγαλοχώρι στο δρόμο για το Ακρωτήρι. Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο από Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο καθημερινά 10:00 – 18:00 (Απρίλιο και Οκτώβριο κλειστά τις Κυριακές), ενώ τους υπόλοιπους μήνες Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 16:00. Υπάρχει πρόγραμμα ξενάγησης σε πέντε γλώσσες που συμπεριλαμβάνει επίσκεψη στις εγκαταστάσεις και τις κάβες, πολυθέαμα με την ιστορία της Σαντορίνης και του οινοποιείου και γευστικές δοκιμές διαφορετικών τύπων κρασιών. (Τηλ.: 2286081011)
Κτήμα Σιγάλα
Το οινοποιείο Σιγάλα βρίσκεται στην περιοχή Μπαξέδες, κάτω από την περιοχή της Φοινικιάς στην Οία και έχει μακροχρόνια παρουσία στον κλάδο της οινοποιίας. Μπορείτε να επισκεφτείτε το οινοποιείο και να δοκιμάσετε τα κρασιά του, που είναι φημισμένα και εκτός Σαντορίνης, αλλά και γαστρονομικές δημιουργίες των αιγαιοπελαγίτικων νησιών τον Απρίλιο, Μάιο και Οκτώβριο, Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 19:00 και Σαββατοκύριακα 11:00 – 19:00. Τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο λειτουργεί Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 21:00 και Σαββατοκύριακα 11:00 – 21:00. (Τηλ.: 2286071644)
Οινοποιείο Χατζηδάκη
Έξω από το χωριό Πύργος, στο δρόμο για το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, βρίσκεται το οινοποιείο Χατζηδάκη, το οποίο από ένα μικρό υπόσκαφο κτίσμα μετατράπηκε με πολύ κόπο και μεράκι σε οινοποιείο. Το οινοποιείο μετρά 11 χρόνια λειτουργίας κατά τα οποία έχει δημιουργήσει φανατικούς οπαδούς των κρασιών του. Το οινοποιείο Χατζηδάκη είναι επισκέψιμο μόνο κατόπιν ραντεβού. (Τηλ.: 2286032552, 6973989158)
Οινοποιείο Σαν...τωρινή
Στην Έξω Γωνιά θα βρείτε το Οινοποιείο Σαν…τωρινή, ένα οικογενειακό αλλά υπερσύγχρονο οινοποιείο της οικογένειας Καραμολέγκου, που παράγει κρασιά από το 1995. Μπορείτε να περιηγηθείτε στους χώρους του οινοποιείου και να δοκιμάσετε τα κρασιά του κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης. (Τηλ.: 2286033395)
Κτήμα Αργυρού
Το Κτήμα Αργυρού, φημισμένο για το vinsanto που παράγει, είναι ένα ιστορικό, οικογενειακό οινοποιείο τριών γενεών, που λειτουργεί από το 1903. Θα το βρείτε στην είσοδο του χωριού Επισκοπή Γωνιά. Μπορείτε να δοκιμάσετε τα κρασιά και να δείτε τις εγκαταστάσεις του οινοποιείου κατόπιν ραντεβού. (Τηλ.: 2286031489)
Γαία Οινοποιητική
Από το 1994 ένα παλιό εργοστάσιο ντομάτας κοντά στον Μονόλιθο μεταμορφώθηκε σε ένα σύγχρονο οινοποιείο, τη Γαία Οινοποιητική. Την ίδια χρονιά πρωτοβγήκε και ο Θαλασσίτης, ένα από τα πιο γνωστά κρασιά του οινοποιείου. Επιπλέον, το οινοποιείο παράγει αποκλειστικά από την ποικιλία Ασύρτικο ένα γλυκό ξύδι Σαντορίνης. Οι εγκαταστάσεις της Γαίας Οινοποιητικής είναι επισκέψιμες μόνο το καλοκαίρι καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, κατόπιν όμως, τηλεφωνικής επικοινωνίας. (Τηλ.: 6945777814)
Οινοποιείο Αντωνίου
Είναι ένα οινοποιείο του 1946 που είχε φτιαχτεί από έναν από τους πρώτους οινοποιούς της Ελλάδας, το Γιώργο Βενετσάνο. Είναι χτισμένο πάνω στην Καλντέρα με θέα τον Αθηνιό, το λιμάνι του νησιού, και στο ψηλότερο επίπεδο λειτουργεί ο χώρος γευσιγνωσίας. Θα το συναντήσετε στο δρόμο για το Μεγαλοχώρι στο δεξί σας χέρι. Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο μόνο κατόπιν ραντεβού. (Τηλ.: 2286023557)

Τα νησιά της Νέας και Παλαιάς Καμένης:
Η νεότερη γη της ανατολικής Μεσογείου
Τα δύο μικρά νησάκια στο κέντρο της καλντέρας της Σαντορίνης, η Παλαιά και η Νέα Καμένη, «το ηφαίστειο» για τους ντόπιους, είναι η νεότερη ηφαιστειακή γη στην ανατολική Μεσόγειο. Η Παλαιά Καμένη έχει ηλικία μικρότερη των 2.000 ετών, ενώ η Νέα Καμένη άρχισε να σχηματίζεται μόλις πριν 434 χρόνια. Τα πιο πρόσφατα κομμάτια λάβας πάνω της σχηματίστηκαν πριν από 57 χρόνια. Αυτά τα δύο νησάκια εκπροσωπούν την πιο πρόσφατη δράση του ηφαιστείου.

Περιηγήσεις

Πεζοπορία

Η μεγαλύτερη διαδρομή για πεζοπορία είναι Φηρά – Φηροστεφάνι – Ημεροβίγλι – Οία. Διαρκεί περίπου 3 ώρες και κατά τη διάρκειά της θα απολαύσετε την εκπληκτική θέα προς την Kαλντέρα. Εναλλακτικά, μπορείτε να αρκεστείτε στη διαδρομή Ημεροβίγλι – Φηροστεφάνι – Φηρά που διαρκεί περίπου 30 λεπτά. Μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας φωτογραφική μηχανή. Μία ακόμα διαδρομή που αξίζει να κάνετε με τα πόδια είναι από το Καμάρι να φτάσετε στην κορυφή του Προφήτη Ηλία στο λόφο που υπήρχε η Αρχαία Θήρα (στο Μέσα Βουνό) και από εκεί στην Περίσσα.
Θαλάσσιες εκδρομές
Με καραβάκι θα επισκεφθείτε τα δύο μικρά νησιά στο κέντρο της Καλντέρας, την Παλαιά και τη Νέα Καμένη, το «ηφαίστειο» όπως το λένε οι ντόπιοι. Μπορείτε να συνδυάσετε την εκδρομή με μία επίσκεψη στη Θηρασιά και την Οία. Τα καραβάκια ξεκινούν από το παλιό λιμάνι των Φηρών ή από τον Αθηνιό, ανάλογα με το δρομολόγιο που θα επιλέξετε. Μπορείτε βέβαια να νοικιάσετε και σκάφος και να διαμορφώσετε το δρομολόγιο της επιλογής σας. Συμβουλή: μη χάσετε την ευκαιρία να δείτε το ηλιοβασίλεμα εν πλω.

Εκδρομές με τουριστικό λεωφορείο

Μια καλή ευκαιρία να δείτε τη Σαντορίνη ξεκούραστα και οικονομικά σας προσφέρουν οι οργανωμένες εκδρομές με τουριστικά λεωφορεία. Ολοήμερα πακέτα περιλαμβάνουν ξενάγηση στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας στα Φηρά, επίσκεψη στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία και σε ένα από τα οινοποιεία για γευστική δοκιμή κρασιών, καθώς επίσης, μπάνιο και γεύμα στην Περίσσα ή το Καμάρι. Το πιο δημοφιλές περιλαμβάνει επίσκεψη στον Προφήτη Ηλία, τον Πύργο, την Παναγία Επισκοπή, γευστική δοκιμή κρασιών και ηλιοβασίλεμα στην Οία. Συμβουλευτείτε τα τουριστικά γραφεία του νησιού για να επιλέξετε την εκδρομή που ταιριάζει καλύτερα στις προτιμήσεις σας.
Θαλασσινές εμπειρίες
Οι διάσημες παραλίες της Σαντορίνης εκτείνονται κυρίως κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του νησιού. Κάθε παραλία έχει χαρακτηριστικά τα οποία την καθιστούν μοναδική και σημαντική. Τα μαύρα λαμπερά χαλίκια, οι μοναδικοί σχηματισμοί εδάφους, η μαύρη, άσπρη και κόκκινη άμμος δημιουργούν ένα αξέχαστο τοπίο. Οι περισσότερες παραλίες είναι καλά οργανωμένες με ξαπλώστρες, ομπρέλες και δυνατότητα συμμετοχής σε θαλάσσια σπορ.
Αρχίζοντας από το βόρειο μέρος του νησιού, οι παραλίες στην Οία θα σας καταπλήξουν αμέσως. Έχουν μια άγρια και ασυνήθιστη ομορφιά. Στις παραλίες αυτές σύχναζαν οι κάτοικοι του νησιού, αλλά πρόσφατα έχουν ανακαλυφθεί από τους τουρίστες, Έλληνες και ξένους. Είναι παραλίες που δεν μπορούν εύκολα να φανούν από τον κύριο δρόμο.
Στην περιοχή της Οίας, δεν υπάρχουν πολλές παραλίες. Η πρώτη βρίσκεται λίγο πριν φτάσετε στο λιμανάκι Αμμούδι, αν ακολουθήσετε μία ταμπέλα δεξιά προς τον Κάθαρο. Πρόκειται για μία ήσυχη παραλία με μαύρο βότσαλο και χαλίκι, που χωρίζεται στη μέση με βράχια και τη συναντάτε αφού περπατήσετε γύρω στα τρία λεπτά από το σημείο που θα παρκάρετε. Συνεχίστε προς το Αμμούδι και ταξιδέψτε στο γαστριμαργικό κόσμο του νησιού μέσα από τα μικρά ταβερνάκια στο γραφικό λιμανάκι του, παρέα με την καταπληκτική θέα των κόκκινων βράχων της κρεμάμενης Οίας. Αν θελήσετε να κολυμπήσετε, δοκιμάστε στη μικροσκοπική παραλία με το μαύρο βοτσαλάκι λίγο πριν τις ταβέρνες και αν δε βρείτε χώρο, ακολουθήστε το χωμάτινο μονοπάτι μετά το φάρο. Το σημείο είναι ιδανικό για βουτιές και δεν πρέπει να παραλείψετε να κολυμπήσετε μέχρι το απέναντι βραχάκι για να απολαύσετε τη θέα προς το υπόλοιπο νησί από το γραφικό ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου του Περαματάρη. Κοντά στο Αμμούδι βρίσκεται και το λιμανάκι της Αρμένης, με καλό φαγητό, που μπορείτε να το επισκεφθείτε είτε κατεβαίνοντας 291 σκαλιά από την Οία, είτε με καΐκι που αναχωρεί με συχνά δρομολόγια καθημερινά από το Αμμούδι. Ερχόμενοι από την Οία από τον πεδινό δρόμο είναι οι Μπαξέδες ή Παράδεισος. Μεγάλη και οργανωμένη μαύρη αμμουδιά, με σμιλεμένα βράχια, καντίνα, πάρκινγκ και πρόσβαση με λεωφορείο από την Οία. Είναι κατάλληλη και για οικογένειες, αφού τα νερά δε βαθαίνουν απότομα, όπως συμβαίνει στις περισσότερες παραλίες του νησιού. Σε κοντινή απόσταση θα βρείτε ταβέρνες για το μεσημεριανό σας. Ακολουθεί η παραλία Κολούμπο με τη μαύρη άμμο που έδωσε και το όνομά της στο ηφαίστειο που βρίσκεται 8 χλμ. μακριά μέσα στη θάλασσα. Για να τη συναντήσετε, πρέπει να αποχωριστείτε το όχημα σας για λίγα λεπτά, αλλά δε θα το μετανιώσετε. Στην ανατολική της πλευρά, ένας επιβλητικός σκουρόχρωμος βράχος ορθώνεται επιβλητικά και χαρίζει λίγη φυσική σκιά. Η παραλία προτιμάται από γυμνιστές, κυρίως στο δυτικό της τμήμα και δεν είναι οργανωμένη επομένως, κάντε μία στάση για προμήθειες στα λιγοστά εστιατόρια που υπάρχουν στην περιοχή, κατά μήκος του κεντρικού δρόμου. Στο τέλος θα συναντήσετε το Πορί, ένα μικρό και ήσυχο λιμανάκι για ψαρόβαρκες. Διαθέτει μια μικρή παραλία με ψιλό μαύρο βοτσαλάκι και μια παραδοσιακή ψαροταβέρνα. Πάνω από την παραλία υπάρχει μια ακόμη ταβέρνα και η εκκλησία του Αγ. Νικολάου που επιβλέπει τον κόλπο. Καλύτερα να μην προτιμήσετε αυτές τις παραλίες όταν φυσάει βόρειος άνεμος, γιατί το κολύμπι θα είναι δύσκολο.
Στο ανατολικό μέρος του νησιού υπάρχουν παραλίες, όχι οργανωμένες, ούτε πολυσύχναστες, με έντονη άγρια ομορφιά λόγω των εντυπωσιακών σμιλεμένων βράχων τους. Κυριαρχεί η μαύρη άμμος, σε συνδυασμό με βότσαλο και κάποια αρμυρίκια άλλα όχι αρκετά για να προσφέρουν απλόχερα τη φυσική σκιά τους. Πρώτη στη σειρά βρίσκεται η παραλία του Ξηροπήγαδου, που τη συναντάτε αφού ακολουθήσετε ένα βατό χωματόδρομο. Στη συνέχεια βρίσκεται ο Βουρβούλος και το λιμανάκι του. Υπάρχουν λίγες ομπρέλες, αποδυτήρια, λίγα ξύλινα παιχνίδια, ένα εστιατόριο και πολλά αρμυρίκια πάνω στο δρόμο. Ακολουθεί η παραλία του Κανακάρη, που ονομάστηκε έτσι από τον ιδιοκτήτη του εγκαταλελειμμένου εργοστασίου τοματοπολτού, που βρίσκεται εκεί. Συνεχίζοντας θα βρεθείτε στην παραλία του Έξω Γιαλού, με τη μαύρη άμμο και το βότσαλο, τα λιγοστά σύρματα (υπόσκαφοι χώροι για τη φύλαξη των βαρκών στη διάρκεια του χειμώνα), το μικρό λιμανάκι για τις ψαρόβαρκες και δυο μικρές ιδιωτικές εκκλησίες. Είναι ήσυχη και οργανωμένη με λίγες ομπρέλες, ξαπλώστρες, ντουζιέρες, χημική τουαλέτα και μερικά ξύλινα παιχνίδια για να απασχολήσετε τους μικρούς σας μπόμπιρες. Η περιποιημένη καντίνα με τα λιγοστά τραπεζάκια πάνω στην αμμουδιά θα σας προμηθεύσει με τα απαραίτητα. Λίγο παρακάτω βρίσκεται η παραλία του Καρτεράδου, εξίσου ήσυχη και ιδιαίτερα γνωστή για τη μεγάλη της έκταση και τους πολύ εντυπωσιακούς σχηματισμούς στα βράχια, πάνω στο δρόμο με τα αρμυρίκια που θα σας οδηγήσει στο Μονόλιθο. Δεν είναι οργανωμένη, αλλά υπάρχουν δύο ήσυχα ταβερνάκια με καλό φαγητό και θέα στο βαθύ μπλε και την Ανάφη.
Στο νοτιοανατολικό μέρος του νησιού υπάρχουν οι παραλίες Μονόλιθος, Αβίς και Καμάρι. O Μονόλιθος με τη σκούρα αμμουδιά του στην ανατολική πλευρά του μόλου, είναι οργανωμένη παραλία και ιδανική για οικογένειες με μικρά παιδιά, καθώς διαθέτει πολλά ξύλινα παιχνίδια, ναυαγοσώστη και πολύ ρηχά νερά. Τελευταία έχει υιοθετήσει ένα πιο νεανικό προφίλ, αφού διαθέτει χώρο για beach volley, ποδόσφαιρο, μπάσκετ και beach bar. Υπάρχουν επίσης χημικές τουαλέτες, αποδυτήρια, ντουζιέρες. Δυτικά του μόλου η παραλία είναι βαθιά και άγρια, με λίγες ομπρέλες και πολλή ησυχία. Στο Μονόλιθο θα βρείτε και αρκετές ταβέρνες. Αν επιλέξετε να καθίσετε αριστερά του μόλου, τα νερά είναι βαθιά, δροσερά και υπάρχουν μόνο λιγοστές ομπρέλες. Η παραλία Αβίς, με το ψιλό μαύρο βότσαλο, βρίσκεται κάτω από την Έξω Γωνιά και παλιότερα ήταν γνωστός προορισμός για σέρφερ λόγω των ανέμων. Είναι αρκετά ήσυχα, ωστόσο διαθέτει μίνι μάρκετ, λίγες ομπρέλες, ξαπλώστρες, beach bar και ένα εστιατόριο πάνω στη θάλασσα. Συνεχίζοντας παρακάτω, συναντάμε το κοσμοπολίτικο Καμάρι όπου θα βρείτε τουρίστες από όλο τον κόσμο. Πρόκειται για μία από τις πιο πολυσύχναστες και καλά οργανωμένες παραλίες του νησιού, με τη χαρακτηριστική μαύρη άμμο και τα βαθιά μπλε δροσερά νερά. Έχει βραβευτεί με γαλάζια σημαία και διαθέτει ναυαγοσώστες, τουαλέτες, αποδυτήρια, μασέρ, πολλές επιλογές για θαλάσσια σπορ, καθώς και καταδυτικό κέντρο. Κατά μήκος της παραλίας υπάρχουν πολλές, καφετέριες, εστιατόρια, ταβέρνες και καταστήματα. Στο Καμάρι υπάρχει επίσης, ενδιαφέρουσα νυχτερινή ζωή.
Στις διασημότερες παραλίες της Σαντορίνης περιλαμβάνονται η Περίσσα, ο Περίβολος και ο Άγιος Γεώργιος. Ακολουθούν η μία την άλλη, χωρίς ευδιάκριτα όρια και διαμορφώνουν τη μακρύτερη μαύροστρωμένη αμμουδιά του νησιού, συγκεντρώνοντας τις προτιμήσεις των περισσότερων τουριστών, μαζί με το Καμάρι. Μέσα στο νερό, θα βρείτε στο μεγαλύτερο μέρος άμμο και σε κάποια σημεία βότσαλο ή ένα ενιαίο πέτρωμα. Η Περίσσα έχει επίσης, βραβευτεί με γαλάζια σημαία και εκεί λειτουργούν καταδυτικά κέντρα. Οι συγκεκριμένες παραλίες είναι ιδιαίτερα οργανωμένες και σε διάφορα σημεία έχουν ναυαγοσώστες, ξύλινα παιχνίδια για παιδιά, ντουζιέρες, χημικές τουαλέτες, πληθώρα από beach bars, μασέρ, ταβέρνες, εστιατόρια και μαγαζιά. Υπάρχουν επίσης, τέσσερα διαφορετικά σημεία για να συμμετέχετε σε θαλάσσια σπορ και πάρα πολλές επιλογές, όπως τζετ σκι, wake board, parasailing, wind surfing, canoe - kayak και πολλά άλλα.
Στο νότιο τμήμα του νησιού βρίσκεται η παραλία Βλυχάδα με τη σκούρα αμμουδιά και το σεληνιακό τοπίο που σμιλεύεται από τον αέρα και την αλμύρα με το πέρασμα των χρόνων. Είναι οργανωμένη, με λίγες ομπρέλες, ξαπλώστρες και μία καντίνα που αν δοκιμάσετε τα σάντουιτς με τις τοπικές σπεσιαλιτέ, θα ενθουσιαστείτε. Στην περιοχή υπάρχει πολυτελές ξενοδοχείο με χώρο spa, ταβέρνες και μια μεγάλη και σύγχρονη μαρίνα πρόσφατης κατασκευής, στην οποία φιλοξενείται και ο Ναυτικός Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Σαντορίνης (ΝΑΟΣ). Κοντά στη Βλυχάδα βρίσκεται και η παραλία Αλμυρά, με φόντο τα εντυπωσιακά φαγωμένα βράχια. Πολύ όμορφη και ήσυχη παραλία, αλλά η πρόσβαση με απλό συτοκίνητο είναι μάλλον δύσκολη. Η περιοχή του Ακρωτηρίου έγινε γνωστή από τα ευρήματα της αρχαίας πόλης στη μη επισκέψιμη προς το παρόν ανασκαφή. Εκεί, θα βρείτε ψαροταβέρνες, για να απολαύσετε το φαγητό σας πάνω στο κύμα και κάποια μαγαζιά. Επισκεφθείτε την παραλία Ρεμέντζο, ακολουθώντας τις ταμπέλες πάνω στο δρόμο πριν φτάσετε στο κέντρο. Πρόκειται για μία μικρή και πολύ ήσυχη παραλία, με μαύρη άμμο, βαθιά νερά και υπέροχη θέα προς το ηφαίστειο και το υπόλοιπο νησί. Άλλη μία παραλία με θέα στην Καλντέρα είναι ο Γιαλός, μόνο που η πρόσβαση είναι μάλλον αδύνατη με απλό συτοκίνητο. Πρόκειται για ένα δύσκολο χωματόδρομο λίγο παραπάνω από μισό χιλιόμετρο, αλλά αξίζει τον κόπο να θαυμάσετε τα κόκκινα βράχια της παραλίας με το μαύρο βότσαλο. Κοντά στην ανασκαφή είναι η οργανωμένη Κόκκινη Παραλία με τους μοναδικούς απότομους κόκκινους βράχους που ορθώνονται εντυπωσιακά και το τοπίο θα σας αποζημιώσει για το ολιγόλεπτο περπάτημα που απαιτείται για να φτάσετε μέχρι εκεί. Η Άσπρη Παραλία με τα μεγάλα λευκά βότσαλα και τα ανοιχτόχρωμα πετρώματα βρίσκεται πιο δυτικά και εκεί μπορείτε να πάτε με καΐκι ή με τα πόδια. Ακολουθώντας το δρόμο για το φάρο, θα συναντήσετε αριστερά ταμπέλα για την Καμπιά. Διασχίστε το βατό χωματόδρομο και θα βρεθείτε σε μια παραλία με χοντρό βότσαλο και λίγες ομπρέλες. Λίγο παρακάτω βρίσκονται και τα Μέσα Πηγάδια που έχουν αρχίσει να γίνονται όλο και πιο δημοφιλή τα τελευταία χρόνια. Θα φτάσετε εκεί ακολουθώντας έναν εύκολο χωματόδρομο, πάλι στο δρόμο προς το φάρο. Τα πεντακάθαρα νερά, οι ξεχωριστοί σχηματισμοί στα βράχια και οι δύο μικρές σπηλιές δυτικά, την κάνουν αρκετά ενδιαφέρουσα. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το φάρο και να θαυμάσετε την εκπληκτική θέα από ψηλά. Από εκεί θα διακρίνετε ξεκάθαρα και τη μορφή του «Ινδιάνου», όπως λένε οι ντόπιοι, πάνω στο μαύρο βράχο, να αγναντεύει επιβλητικά το απέραντο γαλάζιο.

Η γαστρονομία της Σαντορίνης

Σαν προορισμός, η Σαντορίνη δεν είναι απλά και μόνο ωραίες παραλίες και έντονη νυκτερινή διασκέδαση. Είναι νησί με πλούσια παράδοση, με παραδοσιακά πανηγύρια που χαλάνε τον κόσμο και μια σειρά από γευστικές απολαύσεις, που αν τις ψάξετε θα σας οδηγήσουν σε καινούργια μονοπάτια.
Στη Σαντορίνη, σίγουρα θα δοκιμάστε άνυδρη φάβα «παντρεμένη» με καβουρδισμένο κρεμμυδάκι, μια ντοματοσαλάτα από μικρά άνυδρα ντοματάκια μαζί με ξιδάτα καππαρόφυλλα και μια πιατέλα αρωματικούς ντοματοκεφτέδες. Η ντομάτα της Σαντορίνης δεν ποτίζεται ποτέ. Το μοναδικό νερό που παίρνει είναι η υγρασία του αέρα, γι’ αυτό είναι και διπλονόστιμη σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη ντομάτα. Η άσπρη μελιτζάνα, ολόγλυκια, δε χρειάζεται ποτέ ξεπίκρισμα. Γεύσεις σπάνιες, που η νοστιμιά τους βασίζεται περισσότερο στην καθαρή και νόστιμη πρώτη ύλη, παρά στην τέχνη του μάγειρα. Κλείστε το γεύμα σας με δυο μελιτίνια. Αυτό το σπάνιο καλοδουλεμένο παραδοσιακό μυζηθροπιτάκι, κεντημένο με τουλάχιστον 50 «τσιμπήματα» γύρω – γύρω, δείχνοντας τη δεξιοσύνη της νοικοκυράς και αρωματισμένο με μαστίχα από τη Χίο.
Το καλύτερο τυρί της Σαντορίνης είναι το χλωρό. Ένα θαυμάσιο τυρί μικρής παραγωγής με έντονες οξύτητες που όταν ωριμάσει σκληραίνει και μπορεί ακόμα και να τριφτεί στα μακαρόνια δίνοντας μια πολύ χαρακτηριστική γεύση.
Το κορυφαίο νησί στην παραγωγή κρασιού είναι φυσικά η Σαντορίνη με τρεις δεσπόζουσες ποικιλίες. Το ασύρτικο, το αθήρι και το αηδάνι. Ποικιλίες που δίνουν λευκά κρασιά με ισχυρές οξύτητες, αλλά όταν λιαστούν οι ρώγες τους δίνουν το περίφημο γλυκό vinsanto.

Κουζίνα γεμάτη γεύσεις

Η κουζίνα της Σαντορίνης βασίζεται κυρίως στα αγροτικά της προϊόντα. Προϊόντα θρεμμένα με το ηφαιστειογενές χώμα της, τη δροσιά της θάλασσας και τον αιγαιοπελαγίτικο ήλιο. Προϊόντα με γεύση μοναδική που μας δίνουν εξαίρετο υλικό για φαγητά πρωτότυπα, γευστικά και υγιεινά. Τα πιο ιδιαίτερα προϊόντα της Σαντορίνης είναι τα παρακάτω:
Σαντορινιό ντοματάκι
Το διάσημο σαντορινιό ντοματάκι είναι μία ποικιλία μοναδική που ευδοκιμεί χάρη στο άνυδρο έδαφος και κυριάρχησε στις καλλιέργειες του νησιού από το 18ο έως τον 20ο αιώνα. Μοναδικής γεύσης είναι και ο τοματοπελτές που παράγεται από το ντοματάκι καθώς και οι τοματοκεφτέδες, ένα από τα παραδοσιακά πιάτα της Σαντορίνης.
Φάβα
Η σαντορινιά φάβα είναι επίσης, ξεχωριστή καθώς έχει το χαρακτηριστικό ότι χυλώνει από μόνη της, είναι πιο σφιχτή και με εξευγενισμένο άρωμα. Θα τη συναντήσετε σε όλες τις παραλλαγές της, σε πολλές συνταγές, «παντρεμένη» με κρεμμύδι, με κομματάκια από χοιρινό, αλλά και σε σούπα ή με μελιτζάνες και ντομάτες.
Χλωρό τυρί
Φρέσκο κατσικίσιο τυρί με κρεμώδη υφή, σε μορφή ανθότυρου και ελαφρώς ξινή γεύση.
Κάππαρη
Στο νησί φύεται η άγρια κάππαρη, από την οποία συλλέγουμε τον ανθό και τα φύλλα. Χαρακτηριστικό είναι το έντονο άρωμά της και η πικάντικη γεύση της.
Άσπρη μελιτζάνα
Διαφέρει από τις υπόλοιπες καθώς, είναι πολύ γλυκιά και ζουμερή, λόγω της ιδιαιτερότητας του εδάφους και δεν χρειάζεται ξεπίκρισμα.
Κατσούνι
Πρόκειται για ένα είδος πολύ γευστικού αγγουριού.
Κολοκυθάκι
Χαρακτηριστικό του το στρογγυλό σχήμα.
Καρπούζι
Μικρό, σκούρο και με πολλά σπόρια και έντονο κόκκινο χρώμα εσωτερικά, το σαντορινιό καρπούζι ξεχωρίζει για τη γεύση του.
Τα προϊόντα αυτά αποτελούν την πρώτη ύλη για υπέροχες συνταγές, είτε παραδοσιακές είτε πιο μοντέρνες. Αναζητήστε τη γευστική απόλαυση που θα σας προσφέρουν τα εστιατόρια και οι ταβέρνες του νησιού, συντροφιά πάντα με ένα ποτήρι σαντορινιού κρασιού. Η εμπειρία θα σας ενθουσιάσει!

Ο σαντορινιός αμπελώνας

(Από την Αγγελική Γεωργαντοπούλου)
Η καλλιέργεια της αμπέλου στη Σαντορίνη έχει ιστορία 3.500 χρόνων. Ευρήματα των ανασκαφών της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου αποδεικνύουν πως η αμπελοκαλλιέργεια, η οινοποίηση και το εμπόριο κρασιού αποτελούσαν σημαντικές δραστηριότητες των κατοίκων. Η έκρηξη του ηφαιστείου το 17ο αιώνα π.Χ. εξαφάνισε κάθε ίχνος ανθρώπινης ζωής και φυτικής βλάστησης από το νησί για τρεις αιώνες περίπου.
Οι Φοίνικες, πρώτοι άποικοι μετά την καταστροφή, κατά τον Ηρόδοτο, αλλά και όσοι τους ακολούθησαν, έπρεπε να αντιμετωπίσουν ένα ακραίο οικοσύστημα, προκειμένου να επιβιώσουν. Για να καλύψουν τις ανάγκες διατροφής τους δοκίμασαν να καλλιεργήσουν φυτά διαφορετικών ειδών που έφεραν μαζί τους και τους ήταν γνώριμα.
Μόνο η άμπελος κατόρθωσε να επιβιώσει στη διάρκεια των αιώνων στο αφιλόξενο περιβάλλον της Σαντορίνης. Φυτό ευπροσάρμοστο και ιδιαίτερα ανθεκτικό στις ξηροθερμικές συνθήκες του νησιού, διαθέτει πλούσιο και δυνατό ριζικό σύστημα που διαπερνά τη θηραϊκή γη. «Άσπα» ονομάζουν οι ντόπιοι το σκληρό και συνεκτικό έδαφος που δημιουργήθηκε από αλλεπάλληλα στρώματα ηφαιστειακών υλικών τέφρα, λάβα, ελαφρόπετρα και σκουριά, καλύπτοντας το ασβεστολιθικής και σχιστολιθικής προέλευσης υπέδαφος, κατά τις διαδοχικές εκρήξεις.
Αιώνες ανθρώπινου μόχθου αποτυπώνονται πάνω στο νησιωτικό τοπίο και μαρτυρούν τις προσπάθειες των Σαντορινιών όλων των εποχών να τιθασεύσουν τη γη τους. Η καλλιεργημένη έκταση ξεκινά από υψόμετρο μεγαλύτερο των 300 μέτρων και τα αμπέλια κατηφορίζουν μέχρι το επίπεδο της θάλασσας. Διαμόρφωσαν πεζούλες στις πλαγιές χτίζοντας ξερολιθιές με κομμάτια πετρωμένης λάβας, προκειμένου να προστατεύσουν το έδαφος από τη διάβρωση που προκαλούν οι ισχυροί άνεμοι που σαρώνουν το νησί σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, να αυξήσουν το γεωργικό έδαφος και να περιορίσουν τις απώλειες του νερού των ελάχιστων βροχοπτώσεων.
Κάθε χειρισμός του εδάφους –όργωμα, λάκκισμα– στοχεύει στη βελτίωση της απορρόφησης του πολύτιμου βρόχινου νερού του χειμώνα. Το καλοκαίρι μόνο οι θαλασσινές ομίχλες, που καλύπτουν το νησί, δροσίζουν τα διψασμένα φυτά τις πρωινές ώρες. Στη συνέχεια, τα ισχυρά μελτέμια και ο καυτός ήλιος στεγνώνουν τα σταφύλια από την υγρασία, απομακρύνοντας τον κίνδυνο ανάπτυξης ασθενειών όπως ο περονόσπορος και ο βοτρύτης. Η μόνη επέμβαση που απαιτείται για φυτοπροστασία είναι το θειάφισμα επιτρέποντας την εφαρμογή των αρχών της βιολογικής καλλιέργειας.
Για να προστατεύσουν τα φυτά από τους ισχυρούς ανέμους και να περιορίσουν τις ανάγκες σε νερό, οι αμπελουργοί της Σαντορίνης υιοθέτησαν και τελειοποίησαν μια αρχέγονη τεχνική κλαδέματος, τις «κουλούρες». Σχηματίζουν με το κλάδεμα ένα χαμηλό φυτικό καλάθι μέσα στο οποίο ωριμάζουν προφυλαγμένα τα σταφύλια, χωρίς να κινδυνεύει η παραγωγή από τα δυνατά χτυπήματα της άμμου που παρασύρεται από τον άνεμο.
Τα αμμώδη και λεπτόκοκκα εδάφη, φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, με ελάχιστη περιεκτικότητα σε άργιλο προστάτευσαν τον αμπελώνα της Σαντορίνης από τη φυλλοξήρα. Σήμερα αποτελεί έναν από τους ελάχιστους αυτόρριζους ευρωπαϊκούς αμπελώνες. Οι αμπελουργοί μπορούν να ανανεώνουν τα αμπέλια τους με καταβολάδες και μοσχεύματα, χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά για να προμηθεύονται εμβολιασμένα αμερικάνικα υποκείμενα, που παρουσιάζουν και ευαισθησία στις διάφορες ιώσεις.
Οι γηγενείς ποικιλίες βυθίζουν απευθείας τις ρίζες τους στο ηφαιστειογενές έδαφος εδώ και αιώνες. Ασύρτικο, αθήρι, αηδάνι, μαντηλαριά, μαυροτράγανο, βουδόματο, ποταμίσι, γαϊδουριά είναι μερικές από τις σαράντα σχεδόν ποικιλίες σταφυλιού, που καλλιεργούνται στα 15.000 στρέμματα του σαντορινιού αμπελώνα. Η μέση στρεμματική απόδοση είναι πολύ χαμηλή, περίπου 350 κιλά, η ποιότητα της παραγωγής όμως είναι εξαιρετική. Συνήθως, η παραγωγή ανέρχεται στους 4.500 τόνους περίπου, ενώ η συνολική παραγωγή κρασιού στους 3.200 τόνους. Υπάρχουν όμως, χρονιές με εξαιρετικά χαμηλή παραγωγή λόγω των αντίξοων καιρικών συνθηκών.
Από τα σταφύλια των ντόπιων ποικιλιών, παράγονται κρασιά υψηλής ποιότητας που εκφράζουν απόλυτα το μοναδικό οικοσύστημα της Σαντορίνης.
Το Ασύρτικο είναι η σημαντικότερη καλλιεργούμενη ποικιλία καθώς αποτελεί το 80% περίπου της σταφυλικής παραγωγής. Πρόκειται για πολυδυναμική ποικιλία με εξαιρετικές ικανότητες προσαρμογής σε διαφορετικές βιοκλιματικές συνθήκες. Για το λόγο αυτό, η καλλιέργειά της έχει επεκταθεί σε όλη σχεδόν την Ελλάδα. Στο οικοσύστημα της Σαντορίνης αποκτά μια μοναδική έκφραση δίνοντας κρασιά με μεταλλικό χαρακτήρα, πληθωρικό σώμα και μεγάλη περιεκτικότητα σε αλκοόλη, ενώ παράλληλα διατηρούν υψηλή οξύτητα και φρεσκάδα.
Το Αθήρι είναι λευκή ποικιλία κρητικής καταγωγής, πρώιμη, αρωματική και υψηλόβαθμη που χρησιμοποιείται κυρίως σε ανάμιξη με το ασύρτικο.
Το Αηδάνι, που επίσης καλλιεργείται σε μικρό ποσοστό, έχει έντονο και ταυτόχρονα λεπτό άρωμα και χρησιμοποιείται κυρίως σε ανάμιξη με το ασύρτικο για να δώσει αρώματα στο vinsanto.
Η Μαντηλαριά είναι η πλέον διαδεδομένη ερυθρή ποικιλία στο νησί αλλά και σε όλα τα αιγαιοπελαγίτικα νησιά. Έχει χαρακτηριστικά έντονο χρώμα, μέτριο περιεχόμενο σε αλκοόλη και υψηλή οξύτητα. Σε πολλές περιπτώσεις, συνοινοποιείται με το λευκό ασύρτικο για την παραγωγή ερυθρών ξηρών κρασιών. Παραδοσιακά, τα σταφύλια της μαντηλαριάς λιάζονταν προκειμένου να δώσουν ερυθρό γλυκό κρασί.
Το Μαυροτράγανο είναι ερυθρή γηγενής ποικιλία των Κυκλάδων που γνωρίζει ιδιαίτερη αναγνώριση τα τελευταία χρόνια και η καλλιέργειά του εξαπλώνεται, καθώς παράγει κρασιά υψηλόβαθμα, πλούσια σε φαινολικά συστατικά και χρώμα και αξιοσημείωτη ικανότητα για παλαίωση.
Τη δεκαετία του ’70 αναγνωρίσθηκε νομοθετικά η «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητας» για τα λευκά κρασιά ξηρά ή γλυκά που παράγονται στις νήσους Θήρα και Θηρασιά από τις ποικιλίες ασύρτικο, αθήρι και αηδάνι. Υπάρχουν τρεις τύποι κρασιού που μπορούν να φέρουν την «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητας»:
- Το φρέσκο, δροσερό αλλά και πληθωρικό λευκό ξηρό κρασί με την υψηλή οξύτητα και το μεταλλικό χαρακτήρα.
- Το Νυχτέρι, που εκφράζει τον παραδοσιακό τύπο του λευκού σαντορινιού κρασιού, ώριμου, σύνθετου, υψηλόβαθμου, και παλαιωμένου σε βαρέλι για λίγους μήνες. Το όνομα νυχτέρι δόθηκε στο κρασί, γιατί στο παρελθόν όλη η διαδικασία της οινοποίησης γινόταν τη νύχτα, που οι θερμοκρασίες ήταν χαμηλότερες και δεν υπήρχε ηλιακό φως, προκειμένου να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι της οξείδωσης και αλλοίωσης του προϊόντος.
- Το εξαιρετικό Vinsanto, λευκό γλυκό λιαστό κρασί. Το Vinsanto παράγεται από υπερώριμα λευκά σταφύλια που απλώνονται και λιάζονται για αρκετές μέρες κάτω από τον καυτό ήλιο της Σαντορίνης για να δώσουν το συμπυκνωμένο, γλυκό, χρυσαφί κρασί με το εκρηκτικό άρωμα σταφίδας, ξερού σύκου, μελιού, ξηρών καρπών και καφέ. Το Vinsanto ωριμάζει για χρόνια σε δρύινα βαρέλια και επιδέχεται ακόμη μεγαλύτερη ωρίμανση σε φιάλες.
Οι πιέσεις που δέχεται ο αμπελώνας της Σαντορίνης από τη ραγδαία τουριστική ανάπτυξη του νησιού τα τελευταία χρόνια είναι μεγάλες. Όμως, το μεράκι και η γνώση των αμπελουργών και των οινοποιών, που ακολουθούν τη σύγχρονη οινική νομοθεσία και αξιοποιούν τις κοινοτικές ενισχύσεις για την ανάδειξη και προστασία των μοναδικών χαρακτηριστικών του αμπελώνα της Σαντορίνης, εξασφαλίζει το μέλλον ενός από τους αρχαιότερους αμπελώνες στον κόσμο.
Η μακρά αμπελουργική και οινοποιητική παράδοση δεν ήταν δυνατόν να μην συσχετιστεί με την τουριστική ανάπτυξη του νησιού. Έγιναν σημαντικές επενδύσεις στα οινοποιεία, ώστε αυτά να γίνουν επισκέψιμα και να αποτελέσουν φιλόξενους χώρους υποδοχής των επισκεπτών που επιθυμούν να γνωρίσουν τα αγροτικά προϊόντα του νησιού. Γευσιγνωσίες, ξεναγήσεις σε χώρους παραγωγής και αμπελώνες, επισκέψεις σε μουσειακούς χώρους και παραδοσιακές κάναβες είναι μερικές από τις επιλογές που παρέχονται στους επισκέπτες.

Διασκέδαση

Όπως και αν εννοείτε τη διασκέδαση, αποκλείεται να μη βρείτε αυτό που σας ταιριάζει στη Σαντορίνη. Οι επιλογές που προσφέρει το νησί είναι πολλές και καλύπτουν κάθε γούστο, δίνοντάς σας τη δυνατότητα να ζήσετε τόσο κοσμοπολίτικα όσο και έντονα, όπως πουθενά αλλού στον κόσμο.
Τα Φηρά αποτελούν το πιο κομβικό σημείο του νησιού για τη νυχτερινή διασκέδαση, με ευρεία γκάμα επιλογών για όλες τις ηλικίες και τις προτιμήσεις. Τα cocktail bars με θέα τη μαγευτική Καλντέρα είναι ιδανικά για να ξεκινήσετε το βράδυ σας σε χαλαρούς ρυθμούς. Η καρδιά της διασκέδασης χτυπά στην οδό Ερυθρού Σταυρού –ή αλλιώς και bar street– όπου τα bars και τα clubs θα σας παρασύρουν σε ένα ξέφρενο γλέντι υπό τους ήχους της mainstream, pop, rock, R&B και φυσικά ελληνικής μουσικής. Συνεχίστε ακολουθώντας το πλήθος προς τα μεγαλύτερα clubs του νησιού και διασκεδάστε μέχρι το επόμενο πρωί! Όσο περνάει η ώρα, οι ελληνικές επιτυχίες επικρατούν, το κέφι ανεβαίνει στα ύψη, ο κόσμος ξεφαντώνει στα τραπέζια και στα μπαρ, δίνοντας στους τουρίστες μία πρώτη γεύση για το τι θα πει ελληνική διασκέδαση.
Αν επιθυμείτε να απολαύσετε το ποτό σας σε πιο ήρεμους ρυθμούς μακριά από τα πολύβοα clubs, μείνετε στην πλευρά της Καλντέρας. Εκεί, θα βρείτε ήρεμα μπαράκια με ιδιαίτερη διακόσμηση και θέα που κόβει την ανάσα, για μοναδικές στιγμές χαλάρωσης και κουβεντούλας. Για τους πιο ρομαντικούς και για όσους επίσης αποφεύγουν την έντονη διασκέδαση, η Οία αποτελεί μία ακόμα καλή επιλογή. Ανακαλύψτε τα μικρά μπαράκια με lounge μουσική, άνετους καναπέδες και θέα στην Καλντέρα για να περάσετε ένα αξέχαστο βράδυ.
Μία διαφορετική πρόταση διασκέδασης είναι τα συγκροτήματα που παίζουν κατά καιρούς ζωντανή μουσική soul, funk και ethnic σε αρκετούς χώρους του νησιού και οι διάσημοι DJs από όλο τον κόσμο που φιλοξενούνται στη Σαντορίνη για περιορισμένες βραδιές, ξεσηκώνοντας το κοινό. Επίσης, αν είστε τυχεροί ίσως πετύχετε κάποια από τις ειδικές βραδιές που διοργανώνουν μεγάλα κέντρα του νησιού, με ζωντανή ελληνική μουσική.
Μπορεί η Σαντορίνη να μένει άγρυπνη τα βράδια, αλλά και κατά τη διάρκεια της μέρας το κέφι μένει αμείωτο. Τα beach bars στον Περίβολο, στην Περίσσα και στο Καμάρι προσφέρονται για να απολαύσετε δροσερά cocktails υπό τους ήχους δυνατής μουσικής, δημιουργώντας με ευκολία συνθήκες διαρκούς διασκέδασης, μέχρι την ώρα που ο ήλιος δύει. Όσοι αρνείστε να αποχωριστείτε το βράδυ τις πανέμορφες παραλίες, στο Καμάρι και στην Περίσσα θα βρείτε μπαράκια δίπλα στη θάλασσα είτε για chill out καταστάσεις, είτε για χορό και beach party μέχρι πρωίας.
Το σίγουρο είναι πως όπου και αν σας οδηγήσει η διάθεσή σας, η νυχτερινή ζωή της Σαντορίνης θα σας συναρπάσει!

Αγορές

Οι βιτρίνες των εμπορικών καταστημάτων της Σαντορίνης σίγουρα δε θα σας αφήσουν ασυγκίνητους, ακόμη και αν δεν κατατάσσεστε στους φανατικούς του καταναλωτισμού. Τα Φηρά αποτελούν το κέντρο της αγοράς του νησιού, με τα πολυσύχναστα σοκάκια του να είναι γεμάτα από μαγαζιά ικανοποιώντας και τα πιο απαιτητικά γούστα. Εκεί θα βρείτε την gold street, ή αλλιώς οδό Υπαπαντής, η οποία θεωρείται από τις μεγαλύτερες αγορές χρυσού στην Ελλάδα. Τα τελευταία σχέδια κοσμημάτων από επώνυμους οίκους της Ελλάδας και του εξωτερικού συγκεντρώνονται στα καταστήματα της gold street, που σας δίνουν ιδέες για δώρα τόσο για σας όσο και τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Στα Φηρά, θα βρείτε πολλά μαγαζιά με χειροποίητα κοσμήματα από ασήμι και άλλα πολύτιμα υλικά, σε σαφώς πιο προσιτές τιμές. Σε όλους τους εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας της Σαντορίνης, κυκλοφορούν επίσης, οι τελευταίες τάσεις της διεθνούς μόδας σε ρούχα, παπούτσια και αξεσουάρ, από μεγάλους οίκους του εξωτερικού, ενώ σε κεντρικό σημείο των Φηρών υπάρχει μεγάλο κατάστημα καλλυντικών με μεγάλη ποικιλία σε αρώματα και αντιηλιακά.
Δε θα μπορούσαμε να μην κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στη φιλότεχνη πλευρά της αγοράς της Σαντορίνης, αφού τόσο στα Φηρά όσο και στο υπόλοιπο νησί υπάρχει πληθώρα καταστημάτων όπου φιλοξενούνται έργα τέχνης σπουδαίων καλλιτεχνών. Στο εμπορικό κέντρο Φάμπρικα των Φηρών, θα βρείτε τη γκαλερί του γνωστού καλλιτέχνη Γιώργου Κυπρή, με μοντέρνα γλυπτά φτιαγμένα από γυαλί και μέταλλο, καθώς και μοναδικά χειροποίητα κοσμήματα. Στο ίδιο εμπορικό κέντρο μπορείτε να αγοράσετε επίσης, έργα ζωγραφικής του Θηραίου καλλιτέχνη Χριστόφορου Ασιμή. Εκτός από τα Φηρά, εικαστικές δημιουργίες διατίθενται και σε άλλες περιοχές του νησιού. Στη Μεσσαριά, θα βρείτε μαρμάρινα γλυπτά του Γρηγόρη Κουσκουρή, στη διασταύρωση για το Ακρωτήρι κεραμικά του Ανδρέα Μάκαρη, στο Φηροστεφάνι κεραμικά του Ανδρέα Αλιφραγκή, ενώ σε παραδοσιακό κτίριο του 19ου αιώνα στο Μεγαλοχώρι έργα τέχνης της Ιωάννας Μπάμπαρη.
Εξίσου σημαντική είναι και η αγορά της Οίας, αν και λιγότερο αστραφτερή και περισσότερο έθνικ σε σχέση με αυτή των Φηρών. Στα γραφικά μαγαζάκια του οικισμού, συγκεντρώνονται αντικείμενα και έργα τέχνης διαφορετικών πολιτισμών, που δε θα σας αφήσουν ασυγκίνητους. Στον κεντρικό πεζόδρομο, μπορείτε να κάνετε μία στάση στο εργαστήριο αγιογραφίας του Δημήτρη Κολιούση και στις γκαλερί των Βασίλη Κύρκου και Σταύρου Γαλανόπουλου, ενώ στη Φοινικιά θα βρείτε πίνακες ζωγραφικής της Φρειδερίκας Νομικού. Επίσης, στην Οία μπορείτε να αγοράσετε υφαντά από το παραδοσιακό υφαντήριο και κάθε λογής ενθύμια, όπως σε κάθε σημείο του νησιού άλλωστε, που θα σας θυμίζει την επίσκεψή σας στη Σαντορίνη.

Αναψυχή

Αν κατά την παραμονή σας στο νησί αναζητάτε την περιπέτεια και την ένταση που χαρίζουν τα θαλάσσια σπορ και οι αθλητικές δραστηριότητες, τότε να είστε σίγουροι ότι η Σαντορίνη δε θα σας απογοητεύσει. Σε πολλές παραλίες του νησιού μπορείτε να συνδυάσετε την ηλιοθεραπεία και το μπάνιο με διάφορα θαλάσσια αθλήματα καθώς, οι επιλογές είναι αρκετές. Στην Περίσσα, στον Περίβολο και στο Καμάρι μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε jet ski, wake board, parasailing, wind surfing, canoe – kayak και πολλά άλλα. Για εσάς που αναζητάτε να ανακαλύψετε τη μαγεία της υποβρύχιας εξερεύνησης, ο ηφαιστειακός βυθός της Σαντορίνης αποτελεί την ιδανικότερη επιλογή. Οργανωμένα καταδυτικά κέντρα θα βρείτε στο Καμάρι και την Περίσσα. Μπροστά από τα πιο trendy beach bars μπορείτε να παίξετε βόλεϊ, καθώς διαθέτουν φιλέ, ενώ στο Μονόλιθο, εκτός από βόλεϊ στην παραλία, μπορείτε να παίξετε μπάσκετ και ποδόσφαιρο στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους της αμμουδιάς. Επίσης, στην Περίσσα μπορείτε να συνδυάσετε το μπάνιο σας με τη διασκέδαση στις νεροτσουλήθρες του water park που θα βρείτε εκεί. Αν αγαπάτε την ιππασία, ο ιππικός όμιλος στην Έξω Γωνιά θα σας προσφέρει τη δυνατότητα να καλπάσετε στην ήσυχη παραλία. Στο Εμπορείο, θα βρείτε πίστα για go cart, στον Πύργο πίστα για moto cross ενώ στη Μεσσαριά αθλητικό κέντρο με γήπεδα μπάσκετ, βόλεϊ και mini soccer 5x5 και 9x9. Αν πάλι δε θέλετε να περάσει ούτε μία μέρα χωρίς γυμναστήριο, στην Έξω Γωνιά, τη Μεσσαριά και τα Φηρά υπάρχουν γυμναστήρια που προσφέρουν ημερήσια και εβδομαδιαία προγράμματα. Στον Καρτεράδο, υπάρχουν επίσης γήπεδα τένις και στο Μεγαλοχώρι ειδικοί χώροι για paintball.

Εκδηλώσεις

Συνέδρια και ταξίδια κινήτρων

H Σαντορίνη είναι ένας από τους καταλληλότερους προορισμούς στην Ελλάδα για επιστημονικά και επαγγελματικά συνέδρια και συναντήσεις μέχρι 250 ατόμων. Τα τελευταία χρόνια έχουν φιλοξενηθεί στο νησί περισσότερα από 250 συνέδρια και συναφή γεγονότα και ανάμεσα σε αυτά διάσημα διεθνή επιστημονικά συνέδρια, επίσημες διακρατικές συναντήσεις και συνέδρια γνωστών πολυεθνικών επιχειρήσεων και οργανισμών. Τα πλεονεκτήματα της Σαντορίνης ως συνεδριακός προορισμός είναι οι πολύ καλές συνεδριακές εγκαταστάσεις της, προσφέρεται η δυνατότητα άφιξης στη Σαντορίνη με απευθείας πτήσεις charter και με πτήσεις άμεσης ανταπόκρισης από το εξωτερικό και τέλος, η ποικιλία των ξενοδοχείων και καταλυμάτων, το εξαιρετικό φαγητό της και το μοναδικό κρασί της.

Χρήσιμες Πληροφορίες

Διαφορά ζώνης ώρας

Η Ελλάδα ανήκει στην Ανατολική Ευρωπαϊκή Ζώνη Ώρας. Η Ανατολική Ευρωπαϊκή Καθορισμένη ώρα (ΕΕΤ) είναι 2 ώρες μπροστά από τη κύρια ώρα του Greenwich (GTM+2). Όπως, οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη, η θερινή ώρα παρατηρείται στην Ελλάδα, όπου η ώρα διαφέρει κατά 1 ώρα, δηλαδή 3 ώρες πιο μπροστά από τη κύρια ώρα του Greenwich (GTM+3). Μετά από τους καλοκαιρινούς μήνες, η ώρα αλλάζει κατά μία ώρα προς τα πίσω στην Ανατολική Ευρωπαϊκή Καθορισμένη ώρα (ΕΕΤ) ή (GTM+2). Η θερινή ώρα στην Ελλάδα ξεκινά στις 3 π.μ.την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και τελειώνει στις 4 π.μ. την τελευταία Κυριακή του Οκτώβρη.

Τράπεζες

Οι τράπεζες στη Σαντορίνη είναι ανοιχτές 08:00 – 14:30 από Δευτέρα έως Πέμπτη και 08:00 – 14:00 την Παρασκευή. Στο νησί, θα βρείτε την τράπεζα που επιθυμείτε ενώ τα ATM είναι διαθέσιμα σε όλα σχεδόν τα χωριά του. Τα περισσότερα δέχονται Visa και MasterCard καθώς και πιστωτικές κάρτες από διεθνώς αναγνωρισμένα δίκτυα.

Τηλεπικοινωνίες

Ο διεθνής κωδικός για την Ελλάδα είναι 0030. Τηλεφωνικές κλήσεις μπορείτε να κάνετε από το ξενοδοχείο ή τους τηλεφωνικούς θαλάμους με τηλεκάρτα ή νόμισμα, οι οποίοι είναι διάσπαρτοι σε ολόκληρο το νησί.

Υγεία

Σε περίπτωση προβλημάτων υγείας μπορείτε να επισκεφθείτε το Κέντρο Υγείας Σαντορίνης (τηλ.: 2286023123) ή να ζητήσετε από το ξενοδοχείο μας να σας ενημερώσει για τους ιδιώτες γιατρούς του νησιού. Στα Φαρμακεία, πολύ κοντά στην κεντρική πλατεία των Φηρών όπως και σε όλα τα σχεδόν τα χωριά, μπορείτε να βρείτε όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα διατροφής καθώς, και να ζητήσετε συμβουλές για απλά θέματα.

Νερό

Το νερό της βρύσης είναι κατάλληλο για μπάνιο και πλύσιμο δοντιών αλλά δεν είναι πόσιμο και για το λόγο αυτό συνιστάται να πίνετε εμφιαλωμένο νερό. Στην περιοχή της Οίας, το νερό της βρύσης που προέρχεται από τη μονάδα αφαλάτωσης νερού είναι πόσιμο.

Μετακινήσεις

Η πιάτσα των ταξί βρίσκεται στην πλατεία των Φηρών. Με ένα τηλεφώνημα σας παραλαμβάνουν από οποιοδήποτε μέρος του νησιού. Τα ΚΤΕΛ εκτελούν καθημερινά δρομολόγια προς όλους σχεδόν τους προορισμούς. Η αφετηρία των ΚΤΕΛ είναι επίσης, στην πλατεία των Φηρών δίπλα στα ταξί.

Internet

Το ξενοδοχείο ΑΡΜΟΝΙΑ παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο. Εναλλακτικά, Internet καφέ υπάρχουν διάσπαρτα στο κέντρο των Φηρών, στον παραλιακό δρόμο του Καμαρίου καθώς, και σε άλλα χωριά του νησιού.

Χρήσιμα Τηλέφωνα

• Λεωφορεία 2286025404
• Ταξί 2286022555, 2286023951
• Αστυνομικό Τμήμα 2286022649
• Αεροδρόμιο 2286028400
• Λιμεναρχείο 2286022239
• Ταχυδρομείο 2286022238
• Τελεφερίκ 2286022977
• Κέντρο Υγείας 2286023123
• Δήμος Θήρας 2286022231
• Κοινότητα Οίας 2286071228
• Aegean Airlines 2286028500
• Olympic Airways 2286031525
Ταχυδρομείο
Ταχυδρομικά καταστήματα των ΕΛΤΑ υπάρχουν στα Φηρά, το Εμπορείο και την Οία. Στον Πύργο, το Καμάρι και την Περίσσα υπάρχουν ταχυδρομικά πρακτορεία. Γραμματοκιβώτια υπάρχουν σε όλα τα χωριά. Στο νησί υπάρχουν επίσης, υπηρεσίες ταχυμεταφορών. Ζητήστε περισσότερες σχετικές πληροφορίες από τη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου.

Τελεφερίκ

Το τελεφερίκ κινείται μεταξύ του όρμου Φηρών και του κέντρου των Φηρών.
Τιμές εισιτηρίων
• One way ticket Μία διαδρομή 4 €
• Child ticket Παιδικό 2 €
• Luggage Αποσκευή 2 €
Εναλλακτικά μπορείτε να ανεβείτε από τον όρμο των Φηρών στα Φηρά με μουλάρι.